
(27 އޯގަސްޓް 2021 ގައި ޝާއިއުކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)
އަދިހަމަ އެފަދައިން، ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 185 ވަނަ އާޔަތުގައި، ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ
ރަމަޟާން މަހަކީ، އެމަހެއްގައި ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވި މަހެވެ. ( އެ ޤުރުއާން ބާވައި ލެއްވީ ) މީސްތަކުންނަށް ހުރި ތެދުމަގެއް ކަމުގައްޔާއި، ހިދާޔަތާ، ޙައްޤާއި ބާޠިލު ވަކިކޮށްދެނިވި ހެކިތަކެއް ކަމުގައެވެ.
ﷲ، އެކަލާނގެ ޚަލްޤު ކުރެއްވި އިންސާނުން ދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅުނުމަށް، އެކަލާނގެ ރުހިވޮޑިގެންވާ ގޮތްތައް ބަޔާން ކުރައްވާ ބާވާއިލެއްވި، ކީރިތި ޤުރުއާން، އެއްކޮށް ފުރިހަމަ ވެފައިވަނީ 23 އަހަރު ދުވަހުންނެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް، ﷲ ބާވައިލައްވާފައިވަނީ، ބައެއް ފަހަރު، އެކި ޙާދިޘާ ތަކާއި ކަންކަމާ ގުޅިގެންނެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ވަކި ކަމަކާ ނުގުޅި، އެކަލާނގެ އަންގަވާ އެންގެވުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ވަޢުދުގެ ބަސްފުޅުތަކާއި އިންޒާރާއި ނަޞޭޙަތުގެ ބަސްފުޅުތައްވެސް އައިސްފައި ވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް މާނަ ކުރުމުގައި، އެ އާޔަތެއްގެ ޙަޤީޤީ މާނައާއި، މަޖާޒީ މާނައާއި، ޚާއްޞަ އަދި ޢާންމު ޙުކުމް ތައް، ރަނގަޅަށް އެނގި ސާފުވެގެން ނޫނީ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކުގެ އެންމެ ފުރިހަމަ މާނައާއި، މަޤްޞަދު އޮޅުމެއް ނުފިލާނެއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގައި، ﷲ ވަނީ އެއްގޮތަށްވުރެ ގިނަގޮތް ހުއްދަ ކުރައްވާފައެވެ. ޤައުމީ އަދި ނަސްލީ ނުވަތަ ވާހަކަ ދައްކައި އުޅޭ ބަހުރުވައެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޢަރަބި ބައެއް އަކުރު ނުކިޔޭ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކަށް އެ އަކުރެއް ކިޔޭގޮތަށް، ޤުރުއާން ކިޔެވުން، ﷲ ވަނީ ހުއްދަ ކުރައްވާފައެވެ. މިސާލަކަށް، ބައެއް ޤައުމުގައި، ސީނުގެ ބަދަލުގައި ޒަވިޔަނި ބޭނުން ކުރެވޭ އިރު، ރާ ގެ ބަދަލުގައި ލާމު، އަދި ޖީމުގެ ބަދަލުގައި ޒަވިޔަނި، ކާފުގެ ބަދަލުގައި ޗަވިޔަނި ބޭނުންކުރާ ބައެއް ޤައުމުތައް އެބަ ހުއްޓެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން، މަޚުރަޖަށް، ޢައިނާއި، ޚާ، ޞާދާއި ޘާ، އަދި ޙާ އާއި ޣައިނު ނުކިޔޭ ޙާލަތްތައް ދިވެހި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ދިމާވެއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އެ އަކުރުތައް އޭގެ މަޚުރަޖުގައި ކިޔުމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މަޚުރަޖުގައި ނުކިޔޭ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހަކަށް އެނގިހުރި މިންވަރަކުން، އެމީހަކަށް ކިޔުނު ގޮތަކަށް، އެއަކުރުތައް ކިޔުން ހުއްދައެވެ. އެފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި، ޢަރަބި ބަހުގެ މާނަ ނޭނގޭ ހިނދު، މާނަ އަރާރުންވާނެ ފުރުޞާތެއް ނޯންނާނެއެވެ. ﷲ އީ، ކޮންމެ ކަމެއްމެ އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ، މަތިވެރި އިލާހެވެ.
ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެ ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ހަތް ގޮތަކަށް، ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދައެވެ. އެއަށް ޢާންމު ގޮތެއްގައި ކިޔައި އުޅެނީ ހަތް ޤިރާޢަތަށް ކިޔެވުމެވެ. ޞަޙީޙު މުސްލިމްގައި އައިސްފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްދުވަހަކު، ކީރިތި ރަސޫލާ، ބަނޫ ޣިފާރު ވަންހައިގެ ޖަމާޢަތެއްގައި އިންނަވަނިކޮށް، ޖިބްރީލްގެފާނު ވަޑައިގެން ދެންނެވިއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާން، ތިމަން މި ދަންނަވާ ގޮތަށް، ( އެއްގޮތަށް ) ކިޔެވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުމަށް، ﷲ އަމުރުފުޅު ކުރައްވައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ، ޖިބްރީލްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. ﷲ ގެ ރުއްސެވުމާއި މަޣްފިރަތަށް ތިމަން ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވަމެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ އެންމެހައި މީސްތަކުންނަށް އެކަމަށް ކުޅާދާނަވެގެންނެއް ނުވެއެވެ. ޖިބްރީލްގެފާނު އެނބުރި ވަޑައިގެން، އަނެއްކާވެސް ރަސޫލާ އަށް ދެންނެވިއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން، ތިމަން މި ދަންނަވާ ދެގޮތުންކުރެ ގޮތަކަށް، ކިޔެވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުމަށް، ﷲ އަމުރުފުޅު ކުރައްވައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ، ޖިބްރީލްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. ﷲ ގެ ރުއްސެވުމާއި މަޣްފިރަތަށް ތިމަން ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވަމެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ އެންމެހައި މީސްތަކުންނަށް އެކަމަށް ކުޅާދާނަވެގެންނެއް ނުވެއެވެ. ޖިބްރީލްގެފާނު އެނބުރި ވަޑައިގެން، އަނެއްކާވެސް ރަސޫލާ އަށް ދެންނެވިއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން، ތިމަން މި ދަންނަވާ ތިން ގޮތުންކުރެ ގޮތަކަށް ކިޔެވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުމަށް، ﷲ އަމުރުފުޅު ކުރައްވައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ، ޖިބްރީލްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. ﷲ ގެ ރުއްސެވުމާއި މަޣްފިރަތަށް ތިމަން ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވަމެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ އެންމެހައި މީސްތަކުންނަށް އެކަމަށް ކުޅާދާނަވެގެންނެއް ނުވެއެވެ. ޖިބްރީލްގެފާނު އެނބުރި ވަޑައިގެން، އަނެއްކާވެސް ރަސޫލާ އަށް ދެންނެވިއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން، ތިމަން މި ދަންނަވާ ހަތަރު ގޮތުންކުރެ ގޮތަކަށް ކިޔެވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުމަށް، ﷲ އަމުރުފުޅު ކުރައްވައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ، ޖިބްރީލްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. ﷲ ގެ ރުއްސެވުމާއި މަޣްފިރަތަށް ތިމަން ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވަމެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ އެންމެހައި މީސްތަކުންނަށް އެކަމަށް ކުޅާދާނަވެގެންނެއް ނުވެއެވެ. ޖިބްރީލްގެފާނު ހަތަރުވަނަ ފަހަރަށް އެނބުރި ވަޑައިގެން، އަނެއްކާވެސް ރަސޫލާ އަށް ދެންނެވިއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން، ތިމަން މި ދަންނަވާ ހަތް ގޮތުންކުރެ ގޮތަކަށް ކިޔެވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުމަށް، ﷲ އަމުރުފުޅު ކުރައްވައެވެ.
އެހެންކަމުން، އެ ހަތް ގޮތުންކުރެ، އެމީހަކަށް ލުއިފަސޭހަކޮށް، ކިޔެވުނު ކޮންމެ އެއްގޮތަކަށް ކިޔެވިޔަސް އެއީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ގިނަ އާޔަތްތައް ބާވައިލައްވާފައިވަނީ، މީސްތަކުން ކުރިމަތި ކުރާ ސުއާލުތަކަށް އޮތް ޖަވާބުގެ ގޮތުގައެވެ. އަނެއްބައި އާޔަތްތައް ހުރީ އެކި ޙާދިޘާ އާ ގުޅިގެން، ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އައިސްފައިވާ ވަޙީ ބަސްފުޅުގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންކަމުން، އެކި ޙާދިޘާ އާ އެކި ސުއާލަށް، ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން، މީސްތަކުންނަށް ލިބޭ ޖަވާބުގެ ގޮތުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ގިނަ އާޔަތްތައް އައިސްފައި ވުމީ، މުސްލިމުންގެ ހިތްތަކުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މަތިވެރިކަމާއި މާތްކަން ބޮޑުވެ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ޙަޤީޤަތާއި ތެދުކަން، ކަށަވަރު ވެގެން ދިޔަ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލައްވާ ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށް، ގިނަދުވަސްތަކެއް ވެގެން ދިޔުމުގެ ސަބަބާއި ސިއްރަކީވެސް އެއީއެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާން، އެއްފަހަރުން، ﷲ ބާވައި ނުލެއްވި ސަބަބާއި ސިއްރުތަކުގެ ތެރޭގައި، ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅުގައި، އެކަލޭގެފާނު ކުރިމަތިލެއްވި ކަންކަމާ، އެކަލޭގެފާނާ އެކި ފަހަރު އެކި މީހުން ކުރިމަތިކުރުވި ސުއާލާ، އެކި ދުވަސްވަރު ހިނގައިދިޔަ އެކި ޙާދިޘާ ތަކާ ގުޅިފައި އޮތުން ހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލައްވަން ފެއްޓެވި ދުވަސްވަރު، ފޮތެއްގެ ސިފައިގާ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ލިޔެވި ރައްކާ ކުރުން އެއީ ފަސޭހަ ކަމެއްނޫނެވެ. އެދުވަސްވަރު، އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދެވިފައި އޮތީ، ކީރިތި ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާއަށް، ﷲ ގެ ވަޙީގެ ބަސްފުޅެއް އަތުވެއްޖެ ހިނދު، އެ ބަސްފުޅުތައް ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވިއެވެ. ހިތްޕުޅުގައި ހަރުލެއްވުމަށްޓަކައެވެ. އޭގެ އަސްލާ އެއްގޮތަށް ހިތްޕުޅަށް ނުނެންގެވިދާނެކަމުގެ ބިރުފުޅަށެވެ. މި ކަމާގުޅިގެން، ސޫރަތުލްޤިޔާމާގެ 16، 17، 18 އަދި 19 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ (16) إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ (17) فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ (18) ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ (19)
އެ ޤުރުއާން ލިބިވަޑައިގަތުން އަވަސްކުރެއްވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ދޫފުޅު، އެ ޤުރުއާނައިގެން ޙަރަކާތްތެރި ނުކުރައްވާށެވެ. (16) ހަމަކަށަވަރުން، އެ ޤުރުއާން ( ކަލޭގެފާނުގެ ހިތްޕުޅަށް ) ޖަމްޢު ކުރެއްވުމާއި، އަދި އެ ޤުރުއާން ކިޔަވައި ވިދާޅުވުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ދެއްވުމަކީ، ތިމަން ﷲ އަށް އޮތް ކަމެކެވެ. (17) ފަހެ، ތިމަން ﷲ، ( ޖިބްރީލުގެފާނު މެދުވެރި ކުރައްވައި ) އެ ޤުރުއާން ކިޔަވައި ދެއްވާ ހިނދު، ފަހެ، ކަލޭގެފާނު، އެކިޔަވައި ދެއްވުމާ ތަބާވެ ވަޑައިގަންނަވާށެވެ ! (18) ދެން ހަމަކަށަވަރުން، އެ ޤުރުއާން ބަޔާންކޮށްދެއްވުންވެސް ވަނީ ތިމަން ﷲ އަށެވެ. (19)
މިކަމާބެހޭގޮތުން އިތުރު ދެ އާޔަތެއް، ﷲ ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަޙީ ކުރައްވާފައެވެ. އެއީ ޠާޙާ ސޫރަތުގެ 114 ވަނަ އާޔަތާއި، ސޫރަތުލް އަޢުލާގެ ހަ ވަނަ އާޔަތެވެ.
فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
ފަހެ، ރަސްވަންތަ،ޙައްޤު ވަންތަ ﷲ، މަތިވެރިވެ ވޮޑިގެން ވެއެވެ، ކަލޭގެފާނަށް ވަޙީ ބާވައިލައްވައި ނިމުމުގެ ކުރިން، ކަލޭގެފާނު، އެ ޤުރުއާން ކޮޔަވައި ވިދާޅުވުމަށް، އަވަސްވެ ވަޑައި ނުގަންނަވާށެވެ. އަދި، ކަލޭގެފާނު ވިދާޅު ވާށެވެ. އަޅުގެ ވެރި ﷲ އެވެ. މިއަޅާއަށް ޢިލްމު އިތުރުކޮށް ދެއްވާނދޭވެ ! ( ޠާޙާ : 114)
سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنْسَى
ތިމަން ﷲ، ކަލޭގެފާނަށް ޤުރުއާން އުނގަންވައި ދެއްވާހުށީމެވެ. ފަހެ، ކަލޭގެފާނު ( އެ ޤުރުއާން ) ހަމދުމަފުޅެއް ނުނެތޭނެއެވެ. ( ސޫރަތުލް އަޢުލާ : 6 )
މިތިން ޙާލަތަށްފަހު، ކައު އިތުރު ރަސޫލާއަށް، ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން މިފަދަ އިރުޝާދެއް ލިބިވަޑައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ. މި އިރުޝާދު އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީ، ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލައްވަން ފެއްޓެވުމުގެ ކުރީ ކޮޅުއެވެ. އެހެންކަމުން، ވަޙީ ބާވައިލެއްވުން ޢާންމުވެގެން ދިއުމުން، އެކަލޭގެފާނުގެ ހިތްޕުޅަށް، ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން ޔަޤީންކަމާއި ސާބިތުކަން ލިބިވަޑައިގެން ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މަތިވެރިކަމާއި ޝަރަފުވެރިކަމުން އެ ހިތްޕުޅުގެ ނުތަނަވަސްކަން އެއްކޮށް ފިލައިގެން ދިޔައެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހަށް ޖިބްރީލްގެފާނު ވަޑައިގެން، ކީރިތި ޤުރުއާން ވިދާޅުވެ ދެއްވާ ހިނދު، ހަނދުމަފުޅު ނެތިދާނެތީ، އަވަސް އަވަހަށް ތަކުރާރުކޮށް އެ ބަސްފުޅުތައް ވިދާޅުވެ ގެންދަވައެވެ. މި އާޔަތްތައް ބާވައި ލެއްވުމުގެ މުރާދަކީ، އެކަން އެގޮތަށް ނުކުރެއްވުމަށް ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން ރަސޫލާއަށް އެންގެވުމެވެ. ޖިބްރީލުގެފާނު ކިޔަވައި ވިދާޅުވެ ދެއްވާ ހިނދު، ބަސްފުޅުތައް ތަކުރާރު ނުކުރައްވައި، ރަނގަޅަށް ކަނުލައި އެއްސެވުމަށް އެންގެވުމެވެ. ރަސޫލާގެ ސާފު ތާހިރު ހިތްޕުޅުގައި، އެ ޤުރުއާން ހަރުލައްވައި ޖަމާ ކުރެއްވުމަކީ، އަދި ފަހުން އެ ބަސްފުޅުތައް ނުވަތަ އާޔަތްތައް ވިދާޅުވުމުގެ ކުޅަދާނަފުޅުކަން ކީރިތި ރަސޫލާއަށް ދެއްވުމަކީ، ކޮންމެ ކަމެއްމެ ކުޅަދުންވަންތަ ﷲ ގެ ޙަޟުރަތަށް ޚާއްޞަ ވެފައި އޮތް ކަމެއްކަން އެންގެވުމެވެ. ﷲ ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅަށް ބަލާއިރު، އެނގިގެންދާ އަނެއްކަމަކީ، ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައި ލެއްވުމަށްފަހު، ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން، އެ ބާވައިލައްވާ އާޔަތްތައް ނުވަތަ ވަޙީގެ ބަސްފުޅުތައް، ރަސޫލާއަށް އިތުރަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވައި، މީސްތަކުންނަށް އޮޅުން ފިލުއްވައިދެއްވުމަށް އެކަލޭގެފާނަށް، ﷲ، އެހީތެރިވެވޮޑިގެންވާ ކަމެވެ. މިސާލަކަށް، ނަމާދު ކުރުމަށާއި ނަމާދާ ބެހޭގޮތުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ 52 އާޔަތެއްގައި ﷲ ގެ ވަޙީގެ ބަސްފުޅު އައިސްފައި ވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އެއްވެސް ގޮތަކަށް، ނަމާދުގެ ޙަރަކާތްތަކާއި، ރަކުޢަތުގެ ޢަދަދާ ބެހޭގޮތުން، ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަކިގޮތަކަށް ސާފުކޮށް ބަޔާން ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއަދު، ދުނިޔޭގެ އެތައް މިލިއަން މުސްލިމުންނެއް ރެޔާއި ދުވާލު ފަރުޟު ފަސް ނަމާދު ކުރަމުން އެ ގެންދަނީ އެއްގޮތަކަށެވެ. ނަމާދުގެ ޢަދަދަކަށް، ރަކުޢަތުގެ ޢަދަދަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. މިއީ ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން، ކީރިތި ރަސޫލާއަށް އަންގަވައި ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވާ ގޮތެއްގެ މަތިން، ހަމަޖެހިގެން ގޮސްފައި ހުންނަ ކަންކަމެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަހުލު ބައިތުންނާއި އަޞްޙާބު ބޭކަލުން، ވަޙީގެ އެބަސްފުޅުތައް ހިތުދަސް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. ހިތްޕުޅުގެ ޠާހިރުކަމާއި ސާފު ކަމާ އަދި ތޫނުފިލިކަން، ﷲ ވަނީ، ކީރިތި ރަސޫލާއަށް މިންވަރު ކުރައްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން، ވަޙީގެ ބަސްފުޅު އެކަލޭގެފާނަށް ބާވައި ލެއްވުމުން ހިތްޕުޅުގައި ހަރުލައި ހުރެއެވެ. އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ހަނދުމަފުޅު ނެތުމެއް ނުވެއެވެ.
(ނުނިމޭ)