ޢުލޫމުލް ޤުރުއާން – 6

(24 ސެޕުޓެންބަރު 2021 ގައި ޝާއިއުކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)

ކީރިތި ޤުރުއާން ތަރުތީބުމަގުން މުސްޙަފެއްގެ ގޮތުގައި ތައްޔާރު ކުރައްވައި، ޢުސްމާން ބިން ޢައްފާނުގެ ޚަލީފާ ކަމުގައިވެސް ޞައްޙަ ކޮޕީތަކެއް ހެދިގެން ދިޔައެވެ. އެވެ. ޙަފުޞާގެފާނުގެ އަތްޕުޅުގައި އޮތް ހަމައެކަނި ކޮޕީ ގެންނަވާ، ޢުސްމާނު ބިން ޢައްފާނުގެ އަމުރުފުޅަށް، ކޮޕީ ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. މި މަސައްކަތް ކުރެވިފައިވަނީ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ޢިލްމު އެންމެ ބޮޑަށް ލިބިވަޑައިގެން ތިއްބެވި 4 ބޭކަލެއްގެ ފުރިހަމަ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން، ވަރަށް ރައްކާތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. އެ 4 ބޭކަލުންނަކީ، ޒައިދު އިބްނި ޠާބިތު، ޢަބްދުﷲ ބިން އައްޒުބައިރު، ސާޢިދު ބިން އަލްޢާސް، އަދި ޢަބްދުއްރަޙުމާން ބިން އަލްޙާރިޠް ބިން ޙިޝާމު އެވެ.

މި ކޮމިޓީގެ އިސްބޭކަލަކަށް ހުންނެވީ، އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ކަލީފާކަމުގައި، ކީރިތި ޤުރުއާން އެއްކުރައްވައި ފޮތެއްގެ ސިފައިގާ ތައްޔާރު ކުރެއްވި ސައްޔިދުނާ ޒައިދު އިބްނި ޘާބިތު އެވެ. އިސްލާމީ ވެރިކަން ހިނގަމުންދިޔަ ހުރިހާ ސަރަޙައްދަކަށް، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ކޮޕީ ފޮނުއްވިއެވެ. އަދި، އޭރު އެތަންތާނގައި ބަދަލު ކުރެވެމުން، މީސްތަކުންގެ އަތްއަތްމަތިން ދައުރުވަމުން ދިޔަ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ހުރިހާ  ލިޔުންތަކެއް ނައްތާ ލެއްވިއެވެ. ޢުސްމާން ބިން ޢައްފާނު، މަދީނާގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ކޮޕީއެއް ރައްކާ ކުރައްވާފައި ބޭއްވެވިއެވެ. އަސްލު އަނބުރާ ޙަފުސާގެފާނުގެ އަތްޕުޅަށް ފޮނުއްވީއެވެ. ޢުސްމާން ބިން ޢައްފާނުގެ އަމުރުފުޅަށް ފަހުން ތައްޔާރު ކުރެވުނު ކޮޕީތަކަކީ، ކީރިތި ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން، ރަސޫލާގެ މައްޗަށް ބާވައި ލެއްވުނު، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަސްލާ އެއްގޮތް ތެދު އާޔަތްތައް  ކަމާމެދު، އަޞްޙާބު ބޭކަލުން، އެއްވެސް ޚިލާފެއް ނެތި، އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވައެވެ.

ޢުސްމާނު ބިން ޢައްފާނުގެ އަމުރުފުޅަށް ތައްޔާރު ކުރެވުނު މުޞްޙަފުތަކުގައި ތިކި ނުވަތަ ފިލި މާކު ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އެއީ، މާދަރީ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ސާފު ޢަރަބި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ ބަޔަކަށް އެއީ މުހިންމު ކަމަކަށް ނުވާތީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އިސްލާމީ އުއްމަތް އިތުރަށް ފުޅާވެ، އެހެން ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ އުޅޭ މީސްތަކުންގެ މެދުގައި އިސްލާމްދީން ފެތުރިގެން ދިއުމާއެކު، ނުބައިކޮށް މާނަ ކުރުމާއި، ކުށްކޮށް ޤުރުއާން ކިޔެވުމުން ދުރުހެލި ކުރުމަށްޓަކައި، ރަނގަޅުގޮތް ދަސްކޮށްދީ، ބަލަހައްޓަން ޖެހުނެވެ. ޤުރުއާނުގެ ޢިލްމު ލިބިވަޑައިގެން ތިއްބެވި ދަންނަ ބޭކަލުންގެ މެދުގައި، ތިއްކާއި ފިލި މާކު ކުރުމަށް ޚިޔާލު ތަފާތުވެ، އެކަން ކުރެއްވުމަށް އެބޭކަލުން ޖެހިލުންވެ ވަޑައިގަތެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އެއީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކަށް ކުޑަވެސް ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަކަށް ނުވެފައި، އެކަން ކުރުމުން، ހަމައެކަނި، ކީރިތި ޤުރުއާން ޞައްޙަކޮށް ކިޔަވައި، މާނަކުރުމުގައި ފަސޭހަވުން ފިޔަވައި އެހެންކަމެއް ނެތުމާއެކު، އެންމެ ފަހުން ދަންނަ ބޭކަލުންގެ މެދުގައި އެކަމަށް އެއްބަސް ވެވަޑައިގަތެވެ. މިދެންނެވި ތިއްކާއި ފިލީގެ މާކު ފުރިހަމަކުރެވިގެން ދިޔައީ ތިން ފިޔަވަޅެއްގެ މަތިންނެވެ.

ކުރުކޮށް ކިޔާނެ ފިލީގެ މާކު އެންމެ ފުރަތަމަ ހިމެނުނީ، އަކުރުގެ މަތީގައްޔާއި ތިރީގައި އަދި ވާތްފަރާތުގައި ތިއްކެއް ޖަހައިގެންނެވެ. މިތިކި ތަޢާރުފު ކުރެވުނީ، މުޢާވިޔަތު ބިން އަބޫ ސުފްޔާންގެ ޚަލީފާ ކަމުގައެވެ. އެކަން ކުރެއްވީ، އަބުލް އަސްވާދު އައްޒޫލީ އެވެ. އެއީ އިސްލާމީ ޚިލާފަތުގެ ދަށުގައި އޮތް ޝާމުކަރައިގެ ( މިހާރުގެ ގޮތުންނަމަ، ސޫރިޔާ އާއި ޢިރާޤު ) އަދި އާރމޭނިއާއާއި އާޒަރުބައިޖާންގައި ދިރިއުޅޭ މީސްތަކުން ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގައި ވަރަށް ކުށް ގޮތްގޮތަށް ކިޔަވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ހަމަ އެގޮތަށް، ލިޔެވިފައިހުރި އަކުރު ރަނގަޅަށް ކިޔާނެގޮތް، ހަމަ، ތިކި ޖަހައިގެން ތަޢާރުފު ކުރެވުނެވެ. މިކަން ކުރެއްވީ، ޢަބްދުލް މާލިކު ބިން މަރުވާންގެ ޚަލީފާ ކަމުގައެވެ. ޚަލީފާގެ އަމުރުފުޅަށް، ޚަލީފާގެ ގަވަރނަރ އަލްޙައްޖާޖު އިސްވެ ހުންނަވައި އެކަން ކުރެއްވުމަށް ދަންނަ ބޭކަލުންގެ ދެ ބޭފުޅަކު ޢައްޔަން ކުރެވުނެވެ. އެއީ ނަޞްރު ބިން ޢާޞިމާއި ޙައްޔު ބިން ޔާމޫރު އެވެ.

މިހާރު ބޭނުން މިކުރެވޭގޮތަށް، ކުރުކޮށް ކިޔާ ފިލީގެ ނިޝާން އުފެއްދެވީ، އަލްޚަލީލު ބިން އަޙްމަދު އަލްފަރާޙީދީ އެވެ. އެއީ ޢައްބާސީ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސް ވަރުއެވެ. ކޮންމެ އަކަސް، ކީރިތި ޤުރުއާން، އަކުރަކަށް އަދި  ފިއްޔަކަށް، ބަދަލެއް ނައިސް، ޤިޔާމަތަށް ދާނދެން، ރައްކާތެރި ކުރައްވާނެކަމުގެ ވަޢުދުގެ ބަސްފުޅު، ﷲ ވަނީ ވަޙީ ކުރައްވާފައެވެ.

ޙިޖްރު ސޫރަތުގެ 9 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ.

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

ހަމަކަށަވަރުން، ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވީ، ތިމަން ﷲ އެވެ. އަދި ހަމަ ކަށަވަރުން، ތިމަން ﷲ، އެ ޤުރުއާން ރައްކާތެރި ކުރައްވާހުށީމެވެ.

މީގެ އިތުރަށްވެސް، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މަތިވެރިކަމާއި ކުރިންވެސް އަދި ފަހުންވެސް އެ މަތިވެރި ކަލާމްފުޅަށް ބާތިލުކަމެއް ނާންނާނެކަން އަންގަވައި، ފުއްޞިލަތު ސޫރަތުގެ 40، 41 އަދި 42 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

 إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آيَاتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَا أَفَمَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ خَيْرٌ أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِنًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (40) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاءَهُمْ وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ (41) لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ (42)

ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަން ﷲ ގެ އާޔަތްތަކާމެދު ދެކޮޅު ހަދައި، އެއްކިބާވާ މީހުން، ތިމަން ﷲ އަށް ވަންހަނާވެގެންނެއް ނުވެއެވެ، ފަހެ، ހެޔޮކަން ބޮޑީ ނަރަކަޔަށް އެއްލައިލެވޭ މީހާ ހެއްޔެވެ ؟ ނުވަތަ ޤިޔާމަތްދުވަހު، އަމާންކަމާއެކު އަންނަ މީހާ ހެއްޔެވެ ؟ ތިޔަބައިމީހުން އެދޭކަމެއް ކުރާށެވެ ! ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ އީ، ތިޔަބައިމީހުން ކުރާ ކަންތައް މޮޅަށް ބައްލަވާ ވޮޑިގެންވާ މަތިވެރި އިލާހެވެ. (40) ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެންގެ ގާތަށް ޤުރުއާން އައިހިނދު، އެ ޤުރުއާނަށް ކާފަރުވި މީހުންނަށް، ގަދަވެގެންވާ ޢަޒާބު ހުއްޓެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއީ ބާރުގަދަ ފޮތެއްކަން ކަށަވަރެވެ. (41) އެ ފޮތުގެ ކުރިމައްޗަކުންވެސް، އަދި އޭގެ ފަހަތަކުންވެސް، އެފޮތަކަށް ބާތިލުކަމެއް ނާންނާނެއެވެ. (އެއީ) ޙަމްދު ލިބިވޮޑިގެންވާ، ޙަކީމުވަންތަ ﷲ ގެ ޙަޞުރަތުން ބާވައި ލެއްވި ފޮތެކެވެ. (42)

(ނުނިމޭ)

ޚިޔާލު ފޯމު

ޚިޔާލު ފައުޅު ކުރެއްވުމުގައި ދީނީ، ޤާނޫނީ އަދި ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވުން އެދެމެވެ.