(31 މާރިޗު 2026 ގައި ޝާއިއުކުރި ބަޔާ ގުޅޭ)
ލޯޝާގެ އައު ވެރިޔާ
(1)
ލޯޝާގެ ގަވަރުނަރު އަބޫ ދާވޫދް އޭނާގެ ގަނޑުވަރުގެ ކޮޓަރިއެއްގައި އިށީނދެގެން އިނދެ ކަރުދާސްތަކެއް ބަލަމުން އެބަގެންދެއެވެ. އެ ވަގުތު އެތަނަށް ދޮރުވާނަކު ވަދެ ހިމޭންކަމާއެކު ހުއްޓި ހުރެއްޖެއެވެ. ހައެއްކަ މިނިޓުގެ އިންތިޒާރަށްފަހުވެސް އަބޫ ދާވޫދް އަޅައިނުލީމާ އޭނާ ޖެހިލުންވެފައި ހުރެގެން ބުނެފިއެވެ. [ބައްދަލުކުރައްވާ ކޮޓަރިކޮޅުގައި ޖޯން މައިކަލް މަނިކުފާނުގެ އިންތިޒާރުގައި އެބަ އިންނެވިއެވެ. އެ މަނިކުފާނު މިތަނަށް ވަޑައިގަންނަވާން ދެންނެވުމުގެ އިޒުނަފުޅު އެބައޮތްތޯއެވެ؟]
[ޖޯން މައިކަލޭ ހެއްޔެވެ؟] އަބޫ ދާވޫދް ކޮޅަށް ތެދުވެއްޖެއެވެ. [ނޫނެކެވެ. އަހަރެން އޭނާޔާ ބައްދަލުކުރާނީ އެތާނގައެވެ. އޭނާ އިންނަވާތާ ވަރަށް ގިނަ އިރުވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟]
[ނޫނެކެވެ. ވަޑައިގަތީ ދާދި ދެންމެއަކުއެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ކޮޓަރިން ނުކުމެގެން ބެރެންޑާގައި ދިހަ ވަރަކަށް ފިޔަވަޅު ހިނގުމަށް ފަހު ގޮސް ވަރަށް ތަނަވަސް ކޮޓަރިއަކަށް ވަދެއްޖެއެވެ. އެ ކޮޓަރީގައި ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނދެގެން އިން މެދު އުމުރުގެ، އިސްކޮޅުން ދިގު ބާމަތި ފުޅާ މީހަކު އަބޫ ދާވޫދް ފެނިފައި ކޮޅަށް ތެދުވެއްޖެއެވެ. އަބޫ ދާވޫދް އޭނާޔާ ސަލާންކޮށްލުމަށް ފަހު ކުރިމަތީގައި ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީނދެއެްޖެއެވެ.
ޖޯން މައިކަލާ ދިމާއަށް ފުންކޮށް ބަލައިލުމަށް ފަހު އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައި އޮތް ގޮތުގައި މަނިކުފާނު އުޅުއްވީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ބުންޏެވެ. [އާދޭހެވެ. އެކަމަކު މިހާރު މި އައީ ކަސްތިއްޔާއިންނެވެ. ބައެއް ގަވަރުނަރުންނާމެދު މަޝްވަރާ ކޮށްލެއްވުމަށްޓަކައި ރަސްގެފާނުގެ އެންގެވުމަކަށް ކަސްތިއްޔާއަށް ދިޔައީއެވެ.]
[އެހެންވީމާ ލޯޝާގައި އަޅުގަނޑުގެ ބަދަލުގައި ގަވަރުނަރުކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަންނަވާނީ މަނިކުފާނުތާއެވެ؟]
ޖޯން މައިކަލް އަބޫ ދާވޫދަށް ފަށްޖަހައިފައި އޮތް ކަރުދާސްގަނޑެއް ފޯރުކޮށްލިއެވެ. [މިއީ މާތްވެގެންވާ ރަސްގެފާނުގެ އެންގެވުމެކެވެ. އަޅުގަނޑު މި އައީ ރަސްގެފާނުގެ ހުކުމްފުޅު ތަންފީޒުކުރާށެވެ. މިފަދަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އަޅުގަނޑުފަދަ ސިފައިންގެ މީހަކަށް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނާ ދުރުގައި ހުރުމަކީ ކުރެވޭވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރަސްގެފާނުގެ އަމުރުފުޅެއް ކަމުގައި ވާތީ އައީއެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް އެ ލިޔުން މަތިމަތީން ކިޔައިލުމަށް ފަހު ބުންޏެވެ. [މަނިކުފާނު ފަދަ ތަޖުރިބާކާރު ބޭފުޅަކު ފޮނުއްވިކަމީ އަޅުގަނޑު ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާކުރާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑު ކަސްތިއްޔާއަށް ދާން މާދަމާ ފުރާނަމެވެ.]
[އެކަމަކު މަނިކުފާނުގެ ފަރާތްޕުޅުން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވާނޭ ލައްކަ އިރުޝާދު އެބަހުއްޓެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [އަޅުގަނޑުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ އަދި އެންމެ ފަހުގެވެސް އިރުޝާދަކީ ލޯޝާ ދުޝްމިނުންގެ އަތްދަށަށް ދިޔަނުދީ ހިފެހައްޓެވުމެވެ.]
[އަޅުގަނޑަށް އިތުބާރު ކުރައްވާށެވެ. ތިޔަކަން އަޅުގަނޑު ކުރާނަމެވެ. މާދަމާ މިތަނަށް އިތުރު ފަސް ހާސް ސިފައިން އަންނާނެއެވެ.]
[އަދި އެހެން ވާހަކައެއްވެސް އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިލާނަމެވެ. ފަތަހައަށް ފަހު މިހާރު މި ރަށުގެ އިސްލާމުންގެ މެދުގައި އެވަނީ ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ޖޯޝެއް އުފެދިފައެވެ. އެމީހުންގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި މީހާ އަޅުގަނޑުމެން ހައްޔަރުކޮށްފީމެވެ. މިހާރަކު ބަޣާވާތެއްގެ ބިރެއް ނެތެވެ. އިސްލާމުންގެ ޖޯޝް ފިނިކޮށްލުމަށްޓަކައި އެމީހުންގެ ތެރޭގައި ތިބި ބައެއް ބޮޑުން ގެންދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެހެންވީމާ އެމީހުންނާ ގުޅުން ބާއްވަވާށެވެ. އެމީހުންނަށް ލިބޭ މާލީ އެހީތެރިކަން ހުއްޓުނަ ނުދެއްވާށެވެ. ފުރުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު އެމީހުންނާ މަނިކުފާނަށް ބައްދަލުކުރެއްވޭނޭ ގޮތް ހަދައިދޭނަމެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް އަހައިލިއެވެ. [މަނިކުފާނު ރަށުން ބޭރުގައި އުޅުއްވާނީ ކިހައި ދުވަހެއް ވާންދެންތޯއެވެ؟]
[ތިޔަކަން ބިނާވާނީ ހާލަތުގެ މައްޗަށެވެ. އަޅުގަނޑު ދާންވާއިރަށް ހުރިހައި އިލްމުވެރިން ކަސްތިއްޔާއަށް ޖަމާވާން އަޅުގަނޑު އޮންނާނީ އަންގައިފައެވެ. އެމީހުން ޖަމާވެއްޖެނަމަ އަޅުގަނޑު ވަރަށް އަވަހަށް އެނބުރި އަންނާނަމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ތަންކޮޅެއް ލަސްވެދާނެއެވެ.]
[އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ކޯރްދޮބާއާއި ސެބިއްޔާއާއި ބައެއް އެހެން ސަހަރުތަކުން ފަސް ސަތޭކައެއްހައި އިލްމުވެރިން މިހާރުވެސް ހިނގައްޖެއެވެ.]
[އެހެން ވެއްޖެއްޔާ އަޅުގަނޑުގެ މަސައްކަތް ވަރަށް އަވަހަށް ނިމިދާނެއެވެ. އެކަމަކު ފަހުން އެހެން ސަހަރުތަކަށްވެސް ދާން ޖެހޭނެއެވެ. ދެން ނިކަން ވިދާޅުވެ ބައްލަވާށެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު އޮތީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟]
[ހަނގުރާމައިގެ ހޫނު ހައްތަހާ ދަނީ ގަދަވަމުންނެވެ. ގްރަނާދާގެ އަހުލުވެރިން ވަރަށް ގިނަ ތަންތަން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުން އަތުލައިގެންފިއެވެ. ގްރަނާދާގައި ބަލިވުމަށް ފަހު އެހެން ތަނެއްގައި ފައި ހަރުކޮށްލެވޭވަރެއް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނުވިއެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [ތިޔައީ އޮއްސެމުންދާ އިރުގެ އެންމެ ފަހުގެ އަލިކަންފުޅެވެ.]
[އެކަމަކު ގްރަނާދާގެ އަހުލުވެރިން ދެކޭ ގޮތުގައި އެއީ އަރަމުން އަންނަ އިރެއްގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ދޯއްޖެވެ. މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ވާހަކައަކާހެދިވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ލަޝްކަރު އޮތީ ވަރަށް ކަން ބޮޑުވެފައެވެ.]
[އެއީ ކޮން ވާހަކައެއްތޯއެވެ؟]
[އެ ވާހަކައިގައި ބުނާ ގޮތުގައި މި ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ސަރަހައްދީ ބާޒެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނީ އާ މީހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ބަދްރު ބިން މުޣީރާއެވެ. އެމީހުންގެ އަތްދަށުން ސަލާމަތްވެގެން، ފިލައިގެން އައި ބައެއް މީހުން މި ވާހަކައަކީ ތެދެއްކަމަށްވެސް އެބަ ބުނެއެވެ. އަބޫ ޢަބްދުﷲ އޭނާ ގަތުލު ނުކުރައްވަނީ ކަމުގައި ވެދާނެއެއް ނޫންތޯއެވެ؟]
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [އަބޫ ޢަބްދުﷲއަކީ މޮޔައެއް ނޫން ނަމަ ތިޔައީ ވެދާނޭ ކަމެކެވެ.]
[މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިއަށް ބަލާނަމަ އޭނާޔާމެދު އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލު ހުރި ގޮތަކީވެސް ތިޔައީއެވެ. އެއީ ވަރަށް ނާރުތައް ދޫވެފައި ހުރި ސޭކު މީހަކު ކަމަށް އަޅުގަނޑުވެސް އިހަށް ހީކުޅައީމެވެ. އެކަމަކު މިހާރު މިވަނީ ޚިޔާލު ބަދަލުކުރަން މަޖުބޫރުވެފައެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [އަޅުގަނޑަށް ޔަގީންވާ ކަމަކީ ގްރަނާދާގެ ހަލާކު އޭނާގެ އަތްމަތީން ހިނގައިގަންނަ ގޮތަށް ލިޔުއްވައިފައި އޮތްކަމެވެ. މޮޔަކަމުގެވެސް އެތައް ފިޔަވައްސެއް ހުރެއެވެ. އޭނާގެ މޮޔަކަމުގެ އެއް ފިޔަވަހީގައި އޭނާ ކުޅަ ކަމަކީ އޭނާގެ ބައްޕައާއި ބޮޑުބޭބެޔާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތް ކުރުމަށް ފަހު ގްރަނާދާގެ ދޮރާށި އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ހުޅުވައި ދިނުމެވެ. މިހާރު އޭނާގެ މޮޔަކަން އެހެން ފޔަވައްސަކަށް ފުރޮޅުނީއެވެ. މި ފިޔަވަހިވެސް ދުވަސްކޮޅަކަށް ދެމިގެން ދާނެއެވެ. ހައެއްކަ މަސދް ދުވަސް ވާންދެން މަނިކުފާނަށް ގްރަނާދާއާ ބެހޭ ގޮތުން އާދަޔާ ޚިލާފު އެތައް ވާހަކައެއް އިވިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ރަސްގެފާނު ނިންމަވައިފައި އޮތީ ހައެއްކަ ހަފުތާ ވާންދެން ދޫނުކުރައްވައި އެއް ވާނެއްގައި ގްރަނާދާއަށް ވަރުގަދަ ހަމަލަތަކެއް ދެއްވަމުން ގެންދަވާށެވެ. އެމަނިކުފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މަނިކުފާނު ރޭއްވެވުން ކާމިޔާބު ވެއްޖެނަމަ ގްރަނާދާގެ ހިސާރު މާގިނަ ދުވަހަކަށް ދެމިގެންނެއް ނުދާނެއެވެ. މަނިކުފާނުގެ ރޭއްވެވުން އޮތީ ކޮން ގޮތަކަށްތޯއެވެ؟ އަންދަލުސްގެ އިލްމުވެރިންގެ ބަޔަކު ގްރަނާދާއަށް ފޮނުއްވާން ގަސްތުފުޅު ކުރައްވަންތޯއެވެ؟ މަސްލަހަތު ދެމެހެއްޓޭނޭ ގޮތް އޮތްތޯ ބެއްލެވުމަށްޓަކައި އަބޫ ޢަބްދުﷲއާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާން ބޭނުންފުޅެއް ނުވޭތޯއެވެ؟]
[އަޅުގަނޑު ދަންނަވާން އޮތީ އެންމެ ވާހަކައެކެވެ. ފެރްނާންދޯގެ ފަތަހައިގެ ދިދަ އަލްހަމްރާގައި ވިހުރުވައިލުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމެވެ. މީގެ ކުރީން އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ގިނަ ކަތި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފީމެވެ. މީގެ ފަހުން އެފަދަ ފިޔަވަޅެއް ނާޅާނަމެވެ. ޠޫފަނާކާ ޖެހުނީމައި ވެއްޓި ބިމާ ހަމަވާނީ ބިންގާ ގުޑައިފައި ހުންނަ ފާރުފާރެވެ. ގްރަނާދާގެ މަޝްރޫއު އަޅުގަނޑު ރާވައިފީމެވެ. އެ މަޝްރޫއު ކާމިޔާބުވީމާ އެރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ކިބަޔަކު ދިފާއީ މަސައްކަތެއް ކުރުމުގެ ހިތްވަރެއް ނުހުންނާނެއެވެ. ހުއްޓަސް ހުންނާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިކަށި ވެފައެވެ. އޭގެ ފަހުން މަނިކުފާނުގެ ލަޝްކަރަކަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ހުރަހެއް ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު މި ރޭވުމުގެ ތަފުސީލު އަޅުގަނޑު ކުރެން އޮޅުންފިލުއްވާން ނޫޅުއްވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ އެދުމެކެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑު ކުރާން އޮތް އެންމެ އިސްކަމަކީ މަނިކުފާނު މިތާނގައި ހުންނެވުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމާއި މިތާނގެ އިސް މީސްމީހުންނަށް މަނިކުފާނު ތައާރަފުކޮށް ދިނުމެވެ. އަޅުގަނޑު ނެތިދާ ދުވަސްކޮޅު މަނިކުފާނަށް މަޝްވަރާ އަރުވާން ތިބި ބަޔަކީ އެއީއެވެ. ގަނޑުވަރުގެ އެއްބައި މިހާރުވެސް އެ އޮތީ ހުހަށެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އަނބިދަރިން ތިބޭނީ މިބައިގައެވެ. މަނިކުފާނަށް ބޭނުންފުޅު ވެއްޖެނަމަ އިތުރު ކޮޓަރިތަކެއް ހުސް ކުރެވިވެސް ދާނެއެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ބުންޏެވެ. [އަޅުގަނޑަކީ ސިފައިންގެ މީހަކީމެވެ. އަދި ހުހާ ހުރި މީހަކީމެވެ. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑަކަށް މާ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ. ކުޑަކުޑަ ގެއަކުން އަޅުގަނޑަށް ފުދޭނެއެވެ. މަނިކުފާނުގެ ބޭފުޅުންނަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ބުރައެއް ޖައްސާކަށް އަޅުގަނޑު ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [ގަނޑުވަރުގެ ވައަތު ފަޅި މިހާރުވެސް އެހެރީ ތައްޔާރަށެވެ. އެތަނުން ފުއްދަވައިލެއްވޭނޭ ކަމަށް ފެނެއެވެ.]
(2)
ޖޯން މައިކަލް ރޭގަނޑު ކެއީ އަބޫ ދާވޫދް ދިރިއުޅޭ ބައިގައި އޭނާޔާ އެކުގައެވެ. މި ދައުވަތުގައި ރަށުގެ އިސް ވެރިންނާއި ގަދަރުވެރި ބައެއް އަންހެނުންވެސް ބައިވެރި ވިއެވެ. ބަލިވެ އުޅޭ ކަމަށް ބުނެފައި އެތަނަކަށް ރަބީޢާއެއް ނާދެއެވެ. އެންޖެލާވެސް ބޮލުގައި ރިއްސަނީއޭ ކިޔައިފައި ބަހަނާއެއް ދެއްކިއެވެ. އެކަމަކު މަންމަގެ ކުރިމަތީގައި ދެކޮޅެއް ނުހެދުނެވެ. ގްރަނާދާ ދޫކޮށްފައި އައި ފަހުން އެންޖެލާގެ މިޒާޖަށް ވަނީ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. ރަބީޢާ ފަދައިން މީހުން ގިނަ ތަންތަނަށް ދިއުމާއި މަޖިލިސްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަކީ އޭނާވެސް ކުރާހިތް ނުވާ ކަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މި ދެބެއިންނަކީ އެކަކު އަނެއްކެއްގެ ހިތާމައިގެ ބައިވެރިންނެވެ. ސިއްރުވެރިންނެވެ. ދެބެއިންވެސް ތިބެނީ ވާހަކަދައްކައިލާން އެކަނި ވެލެވޭ ވަގުތުކޮޅެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. ރަބީޢާގެ އާދަތަކާއި ޚިޔާލުތަކުގެ އަސަރު އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ކުރަމުންދާ ކަމުގެ އިހުސާސް މާރިޔާއަށްވެސް ކުރެވެއެވެ. އޭނާގެ އެއް ޝަކުވާއަކީ އާދީއްތަ ދުވަހު އަޅުކަން ކުރަން ފައްޅިއަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި ގިނަ އެންޖެލާ ގިނަ ވަގުތު އޭނާގެ ދައްތަޔާއެކު ހޭދަކުރާކަމުގެ ޝަކުވާއެވެ. އަދި ރަބީޢާ ފަދައިން މީހަކާ ބައްދަލުކުރާންވެސް ބޭނުން ނުވާތީ އެ ޝަކުވާވެސް ކުރެއެވެ. މާރިޔާގެ ރުޅިގަނޑު ކޮޅުންލީމާ ރަބީޢާއާ ދިމާއަށް ހިތުހުރި އެއްޗެއް ކިޔައި ނިންމައިފައި، އޭނާޔާ ދުރުގައި ހުންނާށޭ އެންޖެލާއަށް އަންގައެވެ. އެކަމަކު މައިވަންތަ ބަލިކަށިކަމަކީ ކޮބައިކަން އެންޖެލާ ދަނެއެވެ. އޭނާ ހަދާ ގޮތަކީ ބަލިވީ ކަމަށް ހެދިގެން އެނދުގައި އޮށޯވެ ކެއިން ބުއިމުން ދުރުވެގަންނަނީއެވެ. އޭނާ ރުއްސަން އެތައް މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ފަހު ނަތީޖާއެއް ނުނުކުތީމާ މާރިޔާ ތެދުވެގެން ދަމުން ބުނެއެވެ. [ރަބީޢާއެވެ. ކަލޭ ނުބުނަނީސް މީނާ ކާ އެއްޗެއްގެ ރަހަވެސް ނުބަލާނެކަން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. ކަލޭ މީނަޔަށް ހެދީ ކޮން ބާވަތެއްގެ ފަންޑިތައެއްކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. ނުކައި އޮވެ އަނެއްކާވެސް ނިދައިފާނެއެވެ. މިހާރުވެސް ހީވަނީ ކަށިގަނޑެއްހެންނެވެ. މީނާ ހީކުރަނީ އަހަރެން މިއީ ދުޝްމިނެއް ކަމަށެވެ. ރަބީޢާއެވެ. އަހަރެން ކަލެޔާ ދިމާއަށް ކިޔައިގެން ނުވާ ކަހަލަ އެއްޗެކޭ އެބަ ކިޔަން ހެއްޔެވެ؟ ދޮން އަމައަކަށް މިވަރުގެ ހައްގެއްވެސް ނެތީ ހެއްޔެވެ؟]
މާރިޔާ ކުދި ކިޔަމުން ގޮސް އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެއްޖެއެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅެއް ފަހުން ނޯކަރަކު އައިސް ބުނެއެވެ. [ދެބެއިން ފޯރީގައި އެބަ ފަރީއްކުޅުއްވައެވެ.]
މިފަދަ ކަންތައްގަނޑަކަށް ފަހު ހައެއްކަ ދުވަސް އަމާންކަމާއެކީ ވޭތުވެގެން ހިނގައިދެއެވެ. ދެބެއިން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއަހަން މާރިޔާ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އެކަމަކު އެންޖެލާ އޭނާގެ ދައްތަ ގާތުން އަރަބި ބަސް ދަސްކޮށްފިއެވެ. އަންދަލުސްގެ ކްރިސްޓިއަން ސަރުކާރުން ވަނީ އަރަބި ބަސް ބޭނުންކުރުން އެބައިމީހުންގެ ވެރިކަން އޮތް ހުރިހައި ތަނެއްގައި މަނާކޮށްފައެވެ. ދެބެއިން އަރަބިބަހުން ވާހަކަދައްކާތީ މާރިޔާ އަބޫ ދާވޫދް ގާތު ޝަކުވާ ކުރެއެވެ. އަބޫ ދާވޫދް ބުނާ ގޮތުގައި އެއީ ފައިދާ ހުރި ކަމެކެވެ. އަރަބި ބަސް ދަސްކޮށްގެން ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުމަކީ އެންޖެލާއަށް ކުރެވިދާނޭ ކަމެކެވެ. ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއް އަތުވެއްޖެނަމަ ދުޝްމިނުންގެ ސަފުތަކުގައި ބައިބައިވުން އުފައްދަން އެކަހަލަ މީހަކުގެ ބޭނުން ޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
މިއަދުގެ ކެއުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ވާހަކަ މާރިޔާ ދެއްކީމާ އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުދީ އެންޖެލާ ފުރަތަމަ ދިޔައީ އޭނާގެ ދައްތަ ގާތަށެވެ. [ދައްތާއެވެ. އަހަރެން އެތަނަށް ދާކަށް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑު އަހަން އިނުމަކީ އަހަންނަށް ކެތް ކުރެވޭ ވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ.]
ރަބީޢާ ބުންޏެވެ. [ކޮއްކޯއެވެ. ތިޔައީ މަޖުބޫރުވެފައި އޮތް ކަމެއް ނޫން ހެއްޔެވެ. ބޭނުން ކަމެއް ބޭނުން ގޮތަކަށް ކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް އަދި އަހަރެމެންނަކަށް ނުލިބެއެވެ. އެތަނަށް ދާށެވެ. އައު ކަމެއް އެނގުމަކީވެސް ދުރުކަމެއް ނޫނެވެ.]
ރަބީޢާގެ ކޮޓަރިން އެންޖެލާ ނުކުތްއިރު ބޭރުގައި މާރިޔާ ހުއްޓެވެ. އޭނާ ނުރުހިފައި ބުންޏެވެ. [ކަލާނގެއަށްޓަކައި ބުނަމެވެ. އަހަންނަށް ދަތި ނުކުރާށެވެ. ޖޯން މައިކަލަކީ ނުލާހިކު މަތީ ދަރަޖައިގެ ބޮޑެކެވެ. އޭނާޔާ ވާހަކަ ދައްކައިލެވުމަކީ ލިބޭ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް އިސްޕޭނުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ އަންހެނުންވެސް ދެކެއެވެ. ދަރިފުޅަކީ އަދި ޒުވާނެކެވެ. ދަރިފުޅުގެ ކުރިމަގާމެދު މަންމަ ވަރަށް ބޮޑަށް ފިކުރުކުރަމެވެ. މި ކަހަލަ ދަނޑިވަޅެއް ލިބޭނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ޖޯން މައިކަލްގެ އަނބިމީހާ މަރުވެއްޖެއެވެ. ލޯޝާގެ އިއްޒަތްތެރި އަންހެނުން އޭނާގެ ސަމާލުކަން ހޯދަން ކުރާ މަސައްކަތް މިއަދު ދަރިފުޅަށް ފެންނާނެއެވެ.]
އެންޖެލާ މޫނު ކުނިކޮށްލިއެވެ. [މަންމާއެވެ. ތިޔަ ކަހަލަ ވާހަކަ ދައްކަންޏާ އޭނާގެ ކުރިމައްޗަކަށް އަހަންނެއް ނުދާނަމެވެ.]
މާރިޔާ އުއްމީދުން ފުރިފައިވާ ރާގަކަށް ބުންޏެވެ. [އެންޖެލާއެވެ. ތިޔައީ ނުލާހިކު ވިސްނުން ތޫނު ކުއްޖަކީމުއެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާކަށް މަންމަ މަޖުބޫރެއް ނުކުރާނަމެވެ. އެކަމަކު ގެއަށް އަންނަ އިއްޒަތްތެރި މެހުމާނަކަށް އިހުތިރާމުކުރުމަކީ ދަރިފުޅުގެ މައްޗަށްވެސް އޮތް ވާޖިބެކެވެ. އޭނާއަކީ ރަސްގެފާނު ނައިޓެއްގެ ދަރަޖަ ދެއްވައިފައިވާ މީހެކެވެ. ޞަލީބުގެ މުހާފިޒުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މީހެކެވެ.]
[މަންމަގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންވުމުގެ ގޮތުން އަހަރެން ހިނގައިދާނަމެވެ. އެކަމަކު ތިޔަ ބުނާ މީހެއްގެ މައްޗަކަށް އަހަރެންގެ އެއްވެސް ޝައުގުވެރިކަމެއް ނެތެވެ. ކުށެއް ނެތް މައުސޫމް އަންހެން ކުދިންގެ އަބުރު ނަގާލައި އިއްފަތްތެރިކަން ލޫޓުވައި އެކުދިންގެ ލެއިން ފެންވަރައިގެން ތިބޭ މީހުން ދެކެ އަހަރެން ނިހާޔަތަށް ރުޅި އާދެއެވެ.]
[ރަބީޢާ ތިޔަހަރީ ކަލޭ ދީނުން ބޭރު ކުރުވައިފައެވެ.]
އެންޖެލާ ބުންޏެވެ. [މައުސޫމް ޅަދަރިން މަރައި، ކުށެއް ނެތް މީސްމީހުން ގަތުލުކޮށް ބާޒާރުމަތީގައި އަންހެނުންގެ ހުރުމަތް ކަނޑައިލުމުގެ ހުއްދަ އެއްވެސް ދީނަކުން ދޭނަމަ އެ ދީނަކަށްވެސް އަހަރެން ނަފުރަތު ކުރަމެވެ.]
މާރިޔާ ރުންކުރު ގޮތަކަށް ބުނެލިއެވެ. [އެންޖެލާއެވެ. ކަލޭގެ ބައްޕަ ރަށުގައި ނެތިދާ ދުވަސްވަރު މި ސަހަރުގެ ގަވަރުނަރުކަން ކުރާނީ ޖޯން މައިކަލެވެ. އޭނާގެ ފަރާތުން ހެޔޮ ކަމެއް އޮންނާނީ އަހަރެމެން އޭނަޔާ ގާތްވީ ވަރަކުންނެވެ. އަވަހަށް ތައްޔާރުވާށެވެ. މެހުމާނުން އަންނަ ގަޑި އެހެރަގެން ޖެހެނީއެވެ.]
(3)
ކައި ނިމިގެން މެހުމާނުން ނުކުންނާން ފެށުމާއެކު އެންޖެލާ ސިއްރުސިއްރުން ނުކުމެގެން ވަގު ފިޔަވަޅު އަޅަމުން އައިސް ރަބީޢާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެއްޖެއެވެ. އޭނާ ސިހުން އެކުލެވިފައިވާ އަޑަކުން ބުންޏެވެ. [ދައްތާއެވެ. އަހަރެން މިހިރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގެންފައެވެ. އޭނާ އަހަންނާ ދިމާއަށް ބަލަމުން ގެންދިޔައީ ވަގު ބުޅަލެއް ތެތް މަސްގަނޑަކަށް ބަލާހެންނެވެ. އަދި އަހަރެން ބޭންދީވެސް އޭނާގެ ގާތުގައެވެ. އޭނާ އިނީ ރާބޮއިގެން ފިސާރިއަކަށް އަމަލުވެގެންނެވެ. އޭނާ އުޅޭނީވެސް މި ގަނޑުވަރުގަޔޯލައެވެ. ދައްތާއެވެ. އަހަރެން ވަރަށް ބޮޑަށް އެބަ ބިރުގަނެއެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި ގްރަނާދާގެ ލަޝްކަރުން މިތަނާ ތިރީހަކަށް މޭލު ދުރުގައި އޮތް ތަނެއް ހިފައިފިއެވެ. އެތަނަށް އަހަރެމެންނަށް ދެވޭނެނަމަ ކިހައި ރަނގަޅު ހެއްޔެވެ؟]
ރަބީޢާ އޭނާގެ ހިތް ހަމަޖައްސައި ދިނުމުގެ ގޮތުން ބުންޏެވެ. [ކޮއްކޯއެވެ. ދެރަނުވާށެވެ. އަހަރެމެންގެ ހާލު ﷲ ތަޢާލާ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެން ވެއެވެ. އެކަލާނގެ އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވެވޮޑިގަންނަވާނެއެވެ.]
އެ ވަގުތު ކޮންމެވެސް މީހަކު ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހައިލިއެވެ. އެންޖެލާ ހާސްވެފައި ދޮރު ހުޅުވައިލިއެވެ. މާރިޔާ އެތެރެއަށް ވަން ގޮތަށް އަމުނައިގެންފިއެވެ. [އެންޖެލާއެވެ. މެހުމާނުންގެ ކުރިމަތީގައި އަހަރެމެން ލަދުނުގަންނަވާށެވެ. އެ މީހުން ދިއުމުގެ ކުރިން އެތަނުން ނުކުމެގެން އައިސްގެން ނުވާނެކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟ ކަލޭ ބޮލުގައި ރިއްސާތީ ނީނދެވިގެން އައީއޭ ބުނެ ބަހަނާ ދެއްކުން ނޫން ކަމެއް އަހަންނަކަށް ނުކުރެވުނެވެ. ހުރިހައި މެހުމާނުން ހިނގައްޖެއެވެ. ޖޯން މައިކަލް ބޭނުންވަނީ ކަލެޔާ ވާހަކަދައްކައިލާށެވެ. ކޮޓަރިއަށް ދާށެވެ. އަހަރެން އޭނާ ގޮވައިގެން އެބަ އަންނަމެވެ.]
އެންޖެލާ ބުންޏެވެ. [އޭނާ އިނީ ބޮއިގެން އަމަލުވެފައެވެ. އަހަރެން އޭނަޔަކާ ބައްދަލެއް ނުކުރާނަމެވެ.]
[ތިޔަހެން ހަދައިފިއްޔާ އޭނާ ދެކޭނީ އަހަރެމެން އޭނާގެ އަގު ވައްޓައިލީކަމުގައެވެ.]
[އޭނާގެ އަގަށްވުރެ އަހަންނަށް ބޮޑީ އަހަރެންގެ އަގެވެ.]
ކުޑަ އިރުކޮޅެއް ވާންދެން ދެމައިންގެ މެދުގައި މި މައްސަލައިގައި ބަހުސުކުރެވުނެވެ. މާ ގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ އަބޫ ދާވޫދް އައިސް ކޮޓަރިއަށް ވަދެއްޖެއެވެ.
މާރިޔާ އޭނާގެ ފިރިމީހާޔާ ދިމާއަށް ބަލައިލައިފައި ބުންޏެވެ. [މި މަންޖެ ރަބީޢާ ދައްކާ ނޫން ވާހަކައެއް އަހާ ގޮތެއް ނުތްވެވެ.]
މާރިޔާގެ ވާހަކައަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދީ، އަބޫ ދާވޫދް ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ.
އަނެއްކާވެސް މާރިޔާ ބުނެފިއެވެ. [ބުނެބުނެ އެންޖެލާ އޭނާގެ ކޮޓަރިއަކަށް ނުދިޔައެވެ. ޖޯން ވިސްނަވާނީ ގަސްތުގައި އޭނާގެ އަގު ވައްޓައިލީކަމަށެވެ.]
އަބޫ ދާވޫދް ހިތާމަވެރި ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ. [ރާބޯ މީހަކަށް ވިޔަސް އެހައި އަވަހަށް ތަންދޮރު ނުފިލާގޮތްވާ މީހަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަހަރެން މި އައީ އޭނާ ކޮޓަރިއަށް ލައިފައެވެ. މާރިޔާއެވެ. އޭނާ މި ގަނޑުވަރުގައި ބަހައްޓާން ނިންމުމަކީ އަހަރެން ކުޅަ ދެރަވަރު ކަމެއްހެން ހީވެއެވެ. ކަލޭމެން އެންމެން ގޮވައިގެން އަހަންނަށް ދެވޭނެ ނަމައޭވެސް މިހާރު އެބަ ހިތަށް އަރައެވެ. އަހަރެން ނެތަސް ކަލޭމެންނާ ދިމާކޮށްލާކަށް އޭނާއަކަށް ނުކެރޭނެއެވެ. އެކަމަކުވެސް މި ކުދިންނާމެދު ފިސާރި ރަނގަޅަށް ފަރުވާތެރިވެގެން އުޅެން ހަނދާން ކުރާށެވެ. އަމަލުވެފައި ހުންނައިރު އޭނާ ފެންނަނީ މުޅީން އެހެން ކަހަލަ މީހެއްގެ ސިފައިގައެވެ.]
މާރިޔާ ބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ރަސްގެފާނު ފެރްނާންދޯ ނައިޓެއްގެ ދަރަޖަ ދެއްވައިފައިވާ ބޭފުޅަކު އެހައި ލަދުކުޑަ ކަމެއް ކުރައްވައިފާނޭ ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. އޭނާ…]
އަބޫ ދާވޫދް އޭނާގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑައިލިއެވެ. [އެކަމަކުވެސް ފަރުވާތެރިވެގެން އުޅުމަކީ ގެއްލުމެއް ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެއް ނޫންހެއްޔެވެ؟]
މާރިޔާ ދައްކާނޭ ވާހަކައެއް ނޭނގިގެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ. [މި މަންޖެ ރަބީޢާގެ ހުއްދަޔާ ނުލައި މީހަކާ ވާހަކަވެސް ނުދައްކާނޭކަން އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. މަލާއިކަތެއްގެ ސިފަ ލިބިގެން ހުއްޓަސް ކްރިސްޓިއަނަކަށް ވެއްޖެއްޔާ އެމީހަކާ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ހުއްދައެއް ރަބީޢާ ނުދޭނެއެވެ. އެހެންވީމާ ތިޔަ ވާހަކަ އަޅުގަނޑާ ދެއްކެވުމުގެ އެއްވެސް ބޭނުމެއް ނެތެވެ. ދައްކަވާންޖެހޭ ވާހަކައެއް ރަބީޢާއާ ދައްކަވާށެވެ.]
ރަބީޢާ ބުންޏެވެ. [މަންމާއެވެ. ބައްޕަ ވިދާޅު ނުވިޔަސް އަޅުގަނޑު، އަޅުގަނޑުގެ ވާޖިބު އަދާކުރާނަމެވެ.]
[ކަލެއަށް ހީވާ ގޮތުގައި އަހަރެން މިއީ އެންޖެލާގެ ދުޝްމިނެއް ދޯއެވެ؟]
[އަޅުގަނޑު އެހެންނެއް ނުބުނަމެވެ.]
[ކަލޭ ބޭނުންވަނީ އެންޖެލާ އޭނާޔާ އެއް ދީނުގެ މީހުންނާ ދުރުކުރުވާށެވެ.]
[އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ ނުބައި ނަޒަރުން ކޮއްކޮ ސަލާމަތްކުރާށެވެ.]
[ކަލޭ އެހެރީ އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ފަންޑިތައެއް ހަދައިފައެވެ. އޭނާއަށް ތިޔަ ދަސްކޮށްދެނީ ކަލޭގެ ދީނުގެ ކަންތައްތަކެވެ. އޭނާއަށް އަރަބިބަސް ދަސްކޮށް އެބަ ދެމުއެވެ. އަހަރެންގެ މައުސޫމު ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި އަހަރެންގެ މައްޗަށްވެސް ނަފުރަތު އުފައްދައިފީމުއެވެ. ކަލެއަކީ އަހަރެންގެ ދުޝްމިނެކެވެ. ކަލޭ…]
އެންޖެލާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. [މަންމާއެވެ. ތިޔަ ކަހަލަ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ. މަންމަގެ އެއްވެސް ވާހަކައަކުން ދައްތަ އަހަންނަށް ނަފުރަތު ކުރަން ފަށައިފިއްޔާ އަހަރެން ދުނިޔެއަކު ނުހުންނާނަމެވެ. މި ގަނޑުވަރުގެ އެންމެ އުސް ގުއްބުގެ މައްޗަށް އަރައި ބިންމައްޗަށް ފުންމައިލާނަމެވެ.]
އެންޖެލާ އެ ކޮއްޓައިލީ މައިންވަންތަކަމުގެ އެންމެ ހައްސާސް ނާރުގައެވެ. މާރިޔާ ދެރަވެފައި އޭނާގެ ދަރިފުޅާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފައިބާތަން ފެނުނީމާ ތުންފަތުގައި ދަތް އަޅައިލުމަށް ފަހު ހިމޭނުން އިރުކޮޅަކު ހުރުމަށް ފަހު ނުކުމެގެން ހިނގައްޖެއެވެ.
އަބޫ ދާވޫދް ތެދުވެއްޖެއެވެ. [ދަރިފުޅާ ރަބީޢާއެވެ. ބައްޕަ މި ދަނީ އެންޖެލާގެ ބެލެނިވެރިކަން ދަރިފުޅާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ. މަންމަގެ ވާހަކަތައް ހިތުގައި ނާޅައްޗެވެ.]
(4)
ކަސްތިއްޔާގެ ޝާހީ ގަނޑުވަރުގެ ތަނަވަސް ކޮޓަރިއެއްގައި މި ވަގުތު އެތިބީ އަބޫ ދާވޫދްގެ ދަޢުވަތަކަށް އަންދަލުސްގެ އެކި ސަހަރުތަކުން އައިސް ތިބި ދީނީ އިލްމުވެރިންނެވެ. ޖަލްސާ ބޭއްވުމުގެ ކުރިން އޭނާ ވަނީ އެ މީހުންނާ ވަކިވަކީން ބައްދަލުކޮށްފައެވެ. އޭނާ ހާޒިރުވެ ތިބި އިލްމުވެރިންނާ މުޚާތަބުކޮށް ވާހަކަދައްކާން ފަށައިފިއެވެ.
[ދީނުގެ އިސް އިލްމުވެރިންނޭވެ! އަޅުގަނޑު މިއަދު ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް މި ދަންނަވައިލީ ވަރަށް މުހިއްމު މައްސަލަތަކެއްގެ މައްޗަށް ފުންކޮށް ވިސްނުމަށް ފަހުގައެވެ. އެއީ އިސްޕޭނުގެ އިސްލާމުންގެ ކުރިމަގާ ގުޅިފައި ހުރި މައްސަލަތަކެކެވެ. ގްރަނާދާގެ ކުޑަކުޑަ ސަރަހައްދަކާއި ފަރުބަދަމަތީގެ ބައެއް ތަންތަން ފިޔައި މުޅި އަންދަލުސްގެ ރައްޔިތުން ވަނީ އިސްލާމީ ރަސްގެފާނު ފެރްނާންދޯ ރައްޔިތުންކަމުގައި ވެފައެވެ. ގްރަނާދާއާއި އަޅުގަނޑުމެންނާ ދެމެދު ހަނގުރާމަ ނުފެށޭހައި ހިނދަކު އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުން އެބައިމީހުންގެ އަދުލުވެރި، ހިތްޕުޅު ހެއު ރަސްގެފާނުގެ ހިޔާވަހިކަމުގެ ދަށުގައި އަރާމުގައި ދުވަސްތައް ހޭދަކުރަމުން ގެންދާނެއެވެ. މިހާރު ވެރިކަމުގައި އޮތް ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުލާހިކު ހެވެވެ. އެކަމަކު މިހާރު ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ޝަކުވާއަކީ ކްރިސްޓިއަން ސަރުކާރުން ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް ހެޔޮކޮށް ނުހިތާކަމުގެ ޝަކުވާއެވެ. ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ބައެއް ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުންގެ ދިރިއުޅުން ވަނީ ދަތިވެފައެވެ. ގްރަނާދާއަށް ޖާސޫސުކޮށް ދިނުމުގެ ތުހުމަތުގައި އިސްލާމުން ހައްޔަރުކުރަމުން ގެންދާ ވާހަކައާއި ކްރިސްޓިއަން ސަރުކާރުން އިލްމުވެރިންގެ ވަފާތެރިކަމާމެދު ޝައްކު ކުރަމުން ގެންދާ ވާހަކަވެސް ބައެއް ބޭފުޅުން އެބަ ވިދާޅުވެއެވެ. އެއީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ކަމެކެވެ. އެކަމަކު ފިނި ހިތްޕުޅަކާއެކު ރަނގަޅަށް ވިސްނައިވަޑައިގެންފިނަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށްވެސް ކަތި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅިފައިވާކަން ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. އާއްމު ރައްޔިތުންނަށް ބައެއް ފަހަރު ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް އޮޅުމެއް ނުފިލައެވެ. އެއީ އެހައި ބޮޑު ކަމެއް ނޫނެވެ. ދެރަ ކަމަކީ ވަގުތުގެ އޮއިވަރު ދެމެމުންދާ މިސްރާބު އަޅުގަނޑުމެންގެ އިލްމުވެރިންނަށްވެސް ރަނގަޅަށް އޮޅުންފިލައިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމެވެ. ގްރަނާދާއާއި ކަސްތިއްޔާގެ ހަނގުރާމައަކީ ހިންޏާއި ނީލަގެރިއެތާ ދެމެދު ކުރެވުނު ހަނގުރާމައެއްކަން އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ތިޔައިގެ ތެރެއިން ކޮން ބޭފުޅަކަށްތޯއެވެ؟ ގްރަނާދާގެ އަހުލުވެރިން އެ ނުކުތް މަގަކީ ހަލާކުގެ މަގެކެވެ. ހައެއްކަ ހަފުތާ ވާންދެން އެ ހަލާކު އަޔަނުދީ ހިފެހެއްޓޭގޮތް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެކަމަކު އަމިއްލަ ތަގުދީރު ބަދަލުކުރުމަކީ ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.]
[މި މައްސަލަ ހަމައެކަނި ކަސްތިއްޔާއާއި ގްރަނާދާގެ ސިފައިންނާ ހަމައިން ނިމޭނަމަ އަޅުގަނޑުމެން ކަންބޮޑުވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އަދި ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް މި ތަނަށް ވަޑައިގަންނަވާން ދައުވަތެއް ނުވެސް އެރުވީމުހެވެ. އެކަމަކު މި ހަނގުރާމައަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މިހާރުގެ ހާލަތާއި ކުރިމަގާ ވަރަށް ފުންކޮށް ގުޅިފައިވާ ހަނގުރާމައެކެވެ. އަންދަލުސްގެ އެތައް ލައްކަ މުސްލިމުންނެއް އެ ތިބީ ކްރިސްޓިއަން އަޣުލަބިއްޔަތާއި ސަރުކާރުގެ ރަހުމާއި އެހީތެރިިކަމުގެ ދަށުގައެވެ. ކަސްތިއްޔާއާއި ގްރަނާދާގެ ހަނގުރާމަ މިހާރު ވެފައި ވަނީ އިސްލާމުންނާއި ކްރިސްޓިއަނުންނާ ދެމެދު ކުރެވޭ ހަނގުރާމައަކަށެވެ. މި ފަދަ ހާލަތެއްގައި އަންދަލުސްގެ ކްރިސްޓިއަނުންގެ ފަރާތުން ރަނގަޅު ސުލޫކެއްގެ އުއްމީދުކުރުމަކީ އިސްލާމުންނަށް ކުރާން ހެޔޮވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ގްރަނާދާގެ ހަނގުރާމައިގައި މަރުވެގެން ދިޔަ އަންދަލުސްގެ ކްރިސްޓިއަނުންގެ ގާތް މީހުން އެބައިމީހުންގެ މަރުގެ ބަދަލު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން ހިފާނެއެވެ. ހަނގުރާމަ ދިގު ލައިގެންދާ ވަރަކަށް ކްރިސްޓިއަނުންގެ ހިތުގައި އޮތް ބަދަލުހިފުމުގެ އެދުން ދާނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ގްރަނާދާގެ ރައްޔިތުންނާމެދު އަޅުގަނޑު ކަންބޮޑެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުން އެތިބީ ވަރަށް ބާރުގަދަ އަވަށްޓެރިއަކާ ދެކޮޅަށް ނުކުމެ ހަނގުރާމަ ފަށައިގެންނެވެ. އެއީ މޮޔަ ކަމެކެވެ. އެ މޮޔަކަމުގެ އަދަބު އެމީހުންނަށް ލިބޭނެއެވެ. އެކަމަކު އަންދަލުސްގައި ދިރިއުޅޭ އެތައް ލައްކަ އިސްލާމުންގެ ދިރިއުޅުމާމެދު ފަރުވާކުޑަ ކޮށްލައިގެން ތިބުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ސަލާމަތްވާނޭ އޮތީ އެންމެ ގޮތެކެވެ. އެއީ ގްރަނާދާގެ ހަނގުރާމަ އަވަހަށް ހުއްޓުމެވެ. މި ހަނގުރާމަ ނުހުއްޓި ކުރިއަށް ދާނަމަ އަންދަލުސްގެ ސަރުކާރު އޮންނާނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަފާތެރިކަމާމެދު ޝައްކުކުރުން މަތީގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނާމެދު އެމީހުން އަމަލުކުރަމުން ގެންދާ ގޮތް ދާނީ އެއް ދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ހަރުކަށިވަމުން، ނުބައި ވަމުންނެވެ.]
[މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވާން އަންދަލުސްގެ އިލްމުވެރިންނާއި ބޮޑުންނަށް ކުރެއްވޭނީ ކޮން ކަމެއްތޯ ތިޔަބޭފުޅުން ސުވާލު ކުރައްވައިފާނެއެވެ. މި ސުވާލަށް ޖަވާބެއް އެރުވުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު ސުވާލެއް ދަންނަވައިލާނަމެވެ. މި ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމުގައި ތިޔަ ބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވަންތޯއެވެ؟]
އެތަނުން އެކަކު ޖަވާބުދިނެވެ. [އަންދަލުސްގެ ކޮންމެ އިސްލާމަކުވެސް ދެކޭނީ އެއީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރާންވެއްޖެ ކަމެއް ކަމުގައެވެ.]
ދެވަނަ މީހަކު ބުނެފިއެވެ. [އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން އެއްބަހެވެ.]
އެއިން މީހަކު ދެކޮޅު ހަދައިފާނޭ ކަމަކަށް އަބޫ ދާވޫދް ލަފައެއްވެސް ނުކުރެއެވެ. އެއީ ހައްތަހާވެސް ޝާހީ މެހުމާނުންނެވެ. އަބޫ ދާވޫދް ވަނީ އެމީހުންނާ ވަކިވަކީން ބައެްދަލުކޮށް، އެ މީހުން ގެނެވުނު ބޭނުން ފިސާރި ރަނގަޅަށް އޮޅުންފިލުވައި ދީފައެވެ. އެމީހުންގެ އެކި ފިރުގާތަކުގެ މީހުން ވަކިވަކީން ތެދުވެ އޭނާގެ ވާހަކައަށް ތާއީދުކުރާކަން އިއުލާނުކުރީމާ އަބޫ ދާވޫދް އަނެއްކާވެސް ވާހަކަދައްކާން ފަށައިފިއެވެ.
[ބޭކަލުންނޭވެ! ކްރިސްޓިއަނުންގެ ހިތްހަމަ ޖައްސައިދިނުމުގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑު މަސައްކަތްކޮށްގެން ލޯޝާއާއި ބައެއް އެހެން ސަހަރުތަކުގެ އިސްލާމުން ރަސްގެފާނުގެ ލަޝްކަރުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދިއުމުގެ ލަފާ ދިނީމެވެ. އެންމެ ފަހުން ދެވުނު ހަމަލައިގައި ގާތްގަނޑަކަށް ފަސް ހާހެއްހައި އިސްލާމުން ސަރުކާރުގެ ލަޝްކަރުގައި ބައިވެރިވިއެވެ. އެކަމަކު ނަސީބު ދެރަކަމުން އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ޖަޒުބާތުގެ އޮއިވަރުގައި ބެހިގެން ގޮސް ގްރަނާދާގެ ލަޝްކަރާ ގުޅިއްޖެއެވެ. ނަތީޖާއަކީ ކްރިސްޓިއަނުން އިސްލާމުންނަށް ކުރަމުން އައި އިތުބާރު މުޅީން ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އެކި ރަށްރަށުގައި ހިނގަމުން އެދާ ހިތާވެރި ކާރިސާތަކަކީ މި ދެންނެވުނު އިތުބާރު ގެއްލުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.]
[އަޅުގަނޑަށް ކުރެވުނު ދެރަ ކަމަކީ ޖަޒުބާތުގައި ޖެހިގެން ގޮސް މަގު ގެއްލޭ ކަހަލަ ދުރުވިސްނުމެއް ނެތް ބަޔަކަށް އިތުބާރުކުރެވުމެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު ތިޔަ ބޭފުޅުންނާ މި ހަވާލުކުރަނީ ވަރަށް މުހިއްމު މަސައްކަތެކެވެ. ތިޔަ ބޭފުޅުން ގްރަނާދާއަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުންގެ މަދަދުގާރުންގެ ގޮތުގައެވެ. ކުރައްވާން އޮތް މަސައްކަތްޕުޅަކީ ގްރަނާދާގެ ވެރިންނަށާއި ޚާއްސަކޮށް ރައްޔިތުންނަށް ވިސްނައިދެއްވުމެވެ. ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި ގެއްލުމުގެ ވާހަކަތައް ވިދާޅުވެދެއްވުމެވެ. އެބައިމީހުންގެ ކަތިފިޔަވަޅުތަކުގެ ގެއްލުން އަންދަލުސްގެ އެހެން އިސްލާމުން ބަރުދާސްކުރަން ޖެހިފައިވާ ގޮތް އޮޅުފިލުއްވައިދެއްވުމެވެ. އިސްލާމުންގެ ދިރިއުޅުން އެއް ދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ދަތިވަމުންދާ ގޮތް ވިދާޅުވެދެއްވުމެވެ. ބޭކަލުންނޭވެ! ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ މަސައްކަތްޕުޅުން ގްރަނާދާގެ އަހުލުވެރިން ލައްވައި ހަތިޔާރު ބަހައްޓުވައިފިނަމަ އެ ކުރެއްވޭ ކަމަކީ ފެރްނާންދޯގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ތިބި އިސްލާމުންގެ އިތުރަށް ގްރަނާދާގެ ރައްޔިތުންވެސް ކްރިސްޓިއަނުންގެ ބަދަލުހިފުމުން ސަލާމަތްކޮށް ދެއްވުމެވެ. އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ކަމެކެވެ.]
[މި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ބޭނުންފުޅުވާ ހުރިހައި ކަމެއް ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސައިދޭނެއެވެ. މަސައްކަތުގެ އިތުރު ތަފުސީލު އެރުވުމުގެ ގޮތުން މާދަމާ އަނެއްކާވެސް މިފަދަ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާނަމެވެ. މި ބައްދަލުވުން ނިންމައިލުމުގެ ކުރީން ދަންނަވައިލަމެވެ. ތިޔައިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު އަޅުގަނޑުގެ މި ހުށަހެޅުމާ ދެކޮޅު ހައްދަވާނަމަ އެކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ވިދާޅުވެދެއްވާށެވެ. ނުވަތަ އެހެން ޚިޔާލުފުޅެއް އޮތަސް ހުށަހަޅުއްވާށެވެ.]
އެއްވެފައި ތިބި މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ދިމާއަށް ބަލާން ފަށައިފިއެވެ. އެއް ފަރާތު ކަނުގައި ކޯރްދޮބާއިން އައިސްހުރި އިލްމުވެރިއަކު އިނެވެ. އޭނާގެ ބޮލާއި ތުނބުޅި ހުރީ މުޅީން ނުރައަށް ވެފައެވެ. އޭނާ ތެދުވެ ވާހަކަދައްކާން ފަށައިފިއެވެ.
[ބޭކަލުންނޭވެ! އަޅުގަނޑު މި ރަށަށް އައީ މިއަދުއެވެ. އައީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކްރިސްޓިއަން ވެރިންނަށް ވާހަކައެއް ދަންނަވައިލުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. އެކަމަކު ހީވާ ގޮތުގައި ރަސްގެފާނު ފެރްނާންދޯގެ ފައިންޕުޅު ފެނުމަކީ ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވުމާއެކު އެ މީހަކު ބޭނުންވާ ޚިޔާލެއް މިނިވަންކަމާއެކު ހުށަހެޅުމުގެ ހުއްދަ ދެއްވި ކަމަށްޓަކައި މި ބައްދަލުވުމުގެ ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި ބޭފުޅާއަށް ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ. މިއީ އިސްލާމުންނަށް މިނިވަންކަމާއެކު ޚިޔާލު ހުށަހެޅުމަށް ދެވުނު ފުރުސަތެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަނޑައެޅުއްވުން އޮތީ ރިޔާސަތަށެވެ. ކޮންމެ ގޮތަކަށް ނިންމެވި ކަމުގައި ވިޔަސް އެ މަނިކުފާނު އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ވަރަށް ބޮޑު ވާޖިބެއް މަތިކުރައްވައިފިއެވެ. އެއީ ޚިޔާލު ފައުޅުކުޅައުމުގެ ވާޖިބެވެ. އަޅުގަނޑު އެ ވާޖިބު އަދާކުރާނަމެވެ. އަޅުގަނޑު ހުށަހަޅާނީ އަޅުގަނޑުގެ ޖަޒުބާތެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑު ހުށަހަޅާނީ އިޖމާޢީ ގޮތެއްގައި ހުރިހައި އިސްލާމީ އިލްމުވެރިންގެ ރައުޔެވެ.]
[ބޭކަލުންނޭވެ! އަންދަލުސްގެ ގިނަ ތަންތަނުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ވެރިކަން ބީވެގެން ދިއުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެކެވެ. އެޔަށް ފަހު ދެން ލިބުނު އަނެއް ގެއްލުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގައުމުގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އިހާނެތިކަމާއެކު ދިރިއުޅެން ރުހިގަތްކަމުގެ ގެއްލުމެވެ. އެކަމަކު މި ގެއްލުންތަކަކީ ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ގެއްލުންތަކެއް ނޫނެވެ. އަނިޔާލިބިފައިވާ މީހުންނާއި ނިކަމެތި ފަގީރުންނާއި ކަންބޮޑުވެފައި ތިބޭ މީހުންނަށް ދިރިތިބެވެނީ އުއްމީދުގެ އެހީތެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހައި މެހެފިލެއްގެ ބައްތިތައް އެހެރީ ނިވިފައި ކަމާމެދަކު އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތެވެ. މި ވަގުތު ބައްތިއެއްގެ ހުޅުކޮޅު މި ފެނުނީ ގްރަނާދާއިންނެވެ. އެ ބައްތި ނިއްވައިލުމުގެ އެދުމުގައި ވަރުގަދަ ތޫފާނެއް ގްރަނާދާގައި އުފެދިފައި އޮންނަތާ އެތައް ދުވަހެއް ވެއްޖެއެވެ. އެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބެއް ނުކުރެވުނެވެ. މިހާރު އެ ތޫފާން އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން މި އެދެނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ އަތުން އެ ބައްތި ނިއްވައިލާށެވެ. ގައުމުގެ ސަންދޯއް އުފުލުމަށްޓަކައި މިއަދު ހޮވައިފައި މިތިބީ މަރުވެފައި އޮތް ގައުމުގެ ކަންފަތްދޮށުގައި ގިޔާމަތުގެ ތާޅަފިލި ފުމެފުމެ ތިބި ދަންނަބޭލަކުންނެވެ.]
[އޭ އަބޫ ދާވޫދާއެވެ. ގިޔާމަތް ދުވަހަކުން ކަލޭ ވާހުށީ އަހަރެން ހުށަހަޅާ ހެއްކަކަށެވެ. މިއަދު މިތާނގައި މި ތިބަ ހުރިހައި ބޮޑުންނާއި އިލްމުވެރިން ވާހުށީ އަހަރެންގެ ހެކިންކަމުގައެވެ. އަހަރެންގެ ހުރިހައި ބަލިކަށި ކަމަކާއެކުވެސް މިބައި މީހުންނާ ދެކޮޅުހެދިކަމަށް މި އެންމެން ހެކިކުރާނަމެވެ. ހައްގުގެ ހަނގުރާމައަށް ފުރަގަސްދީ ބާތިލުގެ ކޮޅުން ލިބޭން އޮތް އިނާމެއްގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ޚިޔާނާތްތެރިވީ އެންމެންގެ މައްސަލަ ހުށަހަޅާނީ އަހަންނެވެ.]
[އޭ އަބޫ ދާވޫދާއެވެ. މިނިވަންކަމާއެކު ބޭނުން ޚިޔާލެއް ހުށަހެޅުމުގެ ދައުވަތު ދިނީމާ ބުނަން ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންގެ އަޑަކީ ކަސްތިއްޔާގައި ހައްގުގެ މަގުގައި އުފުލައިލެވޭ އެންމެ ފަހުގެ އަޑު ކަމުގައި ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ގްރަނާދާގައި ކްރިސްޓިއަނުންގެ ފަތަހައިގެ ދިދަތައް ވިހުރުވޭން ފެށުމާއެކު އަންދަލުސްގެ ކޮންމެ އިސްލާމެއްގެ ގޭދޮށުގައި ފޯރިމަރަމުން ދާނީ މަރެވެ. ކަލޭ ތިޔަ ބުނަނީ ކްރިސްޓިއަނުން އަހަރެމެން ދެކެ ނުރުހުނީ އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ދިފާޢީ ހަނގުރާމަ ކުރީމާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ދީބަލާށެވެ. ފެރްނާންދޯ ގްރަނާދާއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ނުކޮށް އޮތް ދުވަސްވަރު އަހަރެމެންނާމެދު ކަންތައް ކުރެވެމުން ދިޔައީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ ދުވަސްވަރު ކުށެއް ނެތް މީހުން ގަތުލުކުރަމުންނެއް ނުދޭހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެންގެ އަނބިދަރިންގެ އިއްފަތްތެރިކަން ފޭރިއެއް ނުގަނޭ ހެއްޔެވެ؟ ގްރަނާދާއާއެކު އެކުވެރިކަމުގެ ގުޅުމެއް އެބައޮތޭ ކިޔައިގެން ތިބެ، އެތައް އިސްލާމުންނެއް ގައުމުން ބޭރުކޮށެއް ނުލާހެއްޔެވެ؟ އެތައް ބަޔަކު ގަދަކަމުން ކްރިސްޓިއަން ދީނަކަށް ނުވައްދާ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެންގެ އެތައް މިސްކިތެއް ފައްޅިތަކަކަށް ބަދަލެއް ނުކުރޭ ހެއްޔެވެ؟ އަރަބި ބަހުން ވާހަކަދެއްކުމަކީ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް ހަރާންކަމަކަށް ނުހަދާ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށް ފާނުކުރާ އެއްވެސް އަނިޔާވެރިކަމެއް އޮތް ހެއްޔެވެ؟]
[އަބޫ ދާވޫދާއެވެ. ކޮންމެ ގައުމެއްގެވެސް އަބުރާއި އިއްޒަތަކީ އެ ގައުމެއްގައި ދިފާޢުވާން އޮންނަ ބާރެވެ. އަބުލްޙަސަން ލޯޝާއާ ދިމާއަށް މިސްރާބު ޖެއްސެވީމާ ގަންނކުރެއްވި ބިރުން، އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުންނާ މެދު އިހާނެތިކޮށް ކަންތައް ކުރާ މީހުންނަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދޭނެކަމަށް ކްރިސްޓިއަން ވެރިން އިއުލާނުކުރިކަން އަހަރެންވެސް ދެނަހުރީމެވެ. އޭގެ ފަހުން އަބޫ ޢަބްދުﷲ ޚިޔާނަތްތެރިވީމާ އަހަރެމެންގެ ވެރިންނަށް ފެނުނީ ގްރަނާދާގެ ނުރައްކާތެރިކަން ކުޑަވެއްޖެ ކަމުގައެވެ. އެޔާއެކު އަހަރެމެން އިސްލާމުންނަކީ އަދަބުދޭން ޖެހޭ ބަޔަކު ކަމަށް ދެކޭން ފަށަތްޕެވެ.]
[ގްރަނާދާއަކީ އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުންގެ އެންމެ ފަހުގެ ޖަގަހައެވެ. އެ ޖަގަހަ ގެއްލިއްޖެނަމަ އަންދަލުސްގެ އިސްލާމުންގެ ދިރިއުޅުން މަރަށްވުރެ ބިރުވެރިވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.]
[މަޖިލީހުގެ ވެރިޔާ ބުނާ ގޮތުގައި ގްރަނާދާގެ އިސްލާމުންގެ މަރަކީ ޔަގީންވާ ކަމެކެވެ. އެހެންވީމާ ތިޔަ ލަފާދެނީ ދުޝްމިނުންގެ ހިތްހަމަ ޖައްސައިދިނުމުގެ ގޮތުން އަމިއްލަ އަތުން ދުޝްމިނުންގެ ކަރުގައި ހިފާށެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން މި ބުނާ ވާހަކަ ހަނދާންކުރާށެވެ. އަހަރެމެންގެ އަތްތައް އެބައިމީހުންގެ ކަރާ ހަމައަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ބުރިކޮށްލެވޭނޭކަން ކަށަވަރެވެ.]
އަޑުއަހަން ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން ދެކޮޅުހެދުމުގެ އަޑުތައް އުފުލިގެން ހިނގައްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެމީހުން ހީކުޅަ ގޮތާ ޚިލާފަށް އަބޫ ދާވޫދް ހަމަޖެހިލައިގެން އެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާން އިނީއެވެ. އަޑުއަހަން ތިބި މީހުން އަޑުގަދަކޮށްގަންނާން އުޅުނީމާ އަތުގެ އިޝާރާތުން އެކަން މަނާވެސް ކޮށްފިއެވެ. މުސްކުޅިޔާ ވާހަކަދައްކައި ނިންމައިލީމާ އަބޫ ދާވޫދް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އަހައިލިއެވެ. [އަޅުގަނޑުގެ ޢިއްޒަތްތެރި އަޚާއެވެ. އިތުރު ވާހަކަފުޅެއް ދައްކަވާން ބޭނުންފުޅުތޯއެވެ؟]
[ނޫނެކެވެ.] މުސްކުޅިޔާ އިށީނދެއްޖެއެވެ.
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [ބޭކަލުންނޭވެ! މި ޢިއްޒަތްތެރިޔާއަށް ހެޔޮހިތުން އަޅުގަނޑު ސާބަސް އަރުވަމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކައިގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ހިތްޕުޅުގައި ކުށްހީފުޅެއް އުފެދިގެން ދިޔައީތީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތާމަކުރަމެވެ. އޭނާޔާ ވަކީން ބައްދަލުކޮށްފައި އަޅުގަނޑު ވާހަކަ ދައްކާނަމެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަފުޅުގެ ސަބަބުން އެހެން ބޭކަލެއްގެ ހިތްޕުޅުގައި ޝައްކެއް އުފެދުނުނަމަ އެ ބޭފުޅަކާވެސް ވަކީން ވާހަކަދައްކާން އަޅުގަނޑު މީނީ ތައްޔާރަށެވެ. އޭނާގެ ޚިޔާލުފުޅަށް ތާއީދުކުރައްވާ ބޭފުޅަކު އިންނެވިއްޔާ އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިލައްވާށެވެ.]
އެ ވަގުތު ކަސްތިއްޔާގެ ހަތަރު ދަންނަބޭކަލަކު ތެދުވެވަޑައިގެންފިއެވެ.
އަބޫ ދާވޫދް ބުންޏެވެ. [މި މަޖިލީހުގައި އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކައަށް ތާއީދުނުކުރައްވާ މި ތިއްބެވީ އެންމެ ފަސް ބޭފުޅުންނެވެ. މިނިވަން ބަހުސަކަށް ފަހު އެދެވޭ ނަތީޖާއަކާ ހަމައަށް ދެވޭނޭ ކަމަށް އަޅުގަނޑު އުއްމީދު ކުރަމެވެ. ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައި އަޅުގަނޑު ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް ވަކީން ދަންނަވައިލާނަމެވެ. މި ބައްދަލުވުން ނިންމައިލުމުގެ ކުރީން ދަންނަވައިލާން ބޭނުން ވާހަކައެއް އެބައޮތެވެ. ޖަލްސާގައި ހިނގި އެއްވެސް ކަމެއްގެ ވާހަކަ އަދި ދެކެވުނު އެއްވެސް ވާހަކައެއްވެސް ބޭރަށް ނުކުމެގެން ނުވާނެއެވެ. އިތުރު މީހަކަށް އަންގަވައިގެން ނުވާނެއެވެ.]
އިރާކޮޅުގެ ވަގުތެއްގައި އަބޫ ދާވޫދްގެ ނޯކަރަކު އައިސް އެ ފަސް ދަންނަބޭކަލުން ގޮވައިގެން ހިނގައްޖެއެވެ. އޭގެ ފަހުން އެއިން ބޭކަލަކު ދުށް މީހަކު ނެތެވެ. އެ ބޭކަލުންނަށް ވީ ގޮތެއް ދެނަހުރި މީހަކުވެސް ނެތެވެ. ބައެއް މީހުން ކިޔަމުން ދިޔަ ގޮތުގައި އެ ބޭކަލުން އެހެން ދުނިޔެއަކަށް ފޮނުވައިލެވުނީއެވެ.
ނަންގަނެވުނު [ނަމުގައި] ދަންނަބޭކަލުންގެ ޖަމާއަތް ދެ ހަފުތާއެއްހައި ދުވަހު އަބޫ ދާވޫދްގެ ކިބައިން ތަމްރީނު ވުމަށް ފަހު ގްރަނާދާއަށް ދާން ދަތުރު ފަށައިފިއެވެ. އެޔަށް ފަހު އަބޫ ދާވޫދް ފެރްނާންދޯގެ ފަރާތުން ޚާއްސަ އަމުރުތަކެއް ހޯދައިފިއެވެ. އެއީ އެކި ޕްރޮވިންސްތަކުގެ ވެރިންނަށް އަމުރު ހިންގުމުގެ ޚާއްސަ ހުއްދަ ތަކެކެވެ. އަދި ބޭނުންވާ މީހުން ޖަމާކޮށް ޖަމާއަތްތައް ތައްޔާރު ކުރުމުގެ އަމުރެވެ. މި އަމުރާއެކު އޭނާ ރަށްރަށަށް ދަތުރުކުރާން ފަށައިފިއެވެ. ކޮންމެ ރަށަކަށް އަރައި އެ ރަށަކުން އެއް ޚިޔާލުގެ މީހުން އެއްތަން ކުރެއެވެ. ހުރިހައި މަސައްކަތެއްގެ މައި މަރުކަޒަކަށް ހެދީ ކަސްތިއްޔާއެވެ. އެހެން ރަށްރަށުގެ ގަވަރުނަރުން ކުރާ ކަމަކީ އިތުބާރު ކުރެވޭ މީސްމީހުން އެއްކޮށް އޭނާގެ ގާތަށް ފޮނުވުމެވެ. އޭނާ އެމީސްމީހުން ތަރުބިއްޔަތުކޮށް ތައްޔާރުކުރުމަށް ފަހު ގްރަނާދާ އަށް ފޮނުވަމުން ގެންދަނީއެވެ.
ކްރިސްޓިއަނުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ސަބަބުން އިސްލާމުން އެބައިމީހުންގެ އަވަށާއި ރަށް ދޫކޮށް ގްރަނާދާއަށް ދަތުރު ކުރާން ފަށައިފިއެވެ. މިހެން ދަތުރުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއަށް އަބޫ ދާވޫދްގެ ޖާސޫސުން ވަދެއެވެ. ގްރަނާދާއާ ހަމައަށް އެމީހުންނާއެކު މި ޖާސޫސުންވެސް ދަތުރު ކުރެއެވެ. ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ މައްސަލައަކީ ގްރަނާދާގެ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑުވެފައި އޮތް މައްސަލައެކެވެ. އެކަމަކު ރައްޔިތުންގެ އެހީތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރަކަށް އިތުރު ބުރައެއް ނުޖެހެއެވެ. ރައްޔިތުން ގެންދިޔައީ ބޭރުން އަންނަ މެހުމާނުންނަށް އެބައިމީހުންގެ ގެތަކުން ޖާގަދީ ފުރިހަމައަށް މެހުމާންދާރީ އަދާކުރަމުންނެވެ. އަލްކަސަރުގެ މުޅި ސަރަހައްދު މިނިވަން ވެއްޖެއެވެ. އެ ސަރަހައްދުގައި މުހާޖިރުންގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އާބާދު ވެއްޖެއެވެ.
ގްރަނާދާއާއި ކްރޮދޯވާގެ އެކި އަވަށްތަކުން ދިހަ ލައްކައެއްހައި މީހުން މުހާޖިރުންގެ ގޮތުގައި އަތުވެއްޖެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދެ ހާހެއްހައި މީހުންނަކީ ކަސްތިއްޔާއިން އަންނަ އަމުރަށް ބޯލަނބަލުން، އަމަލުކުރަމުން ގެންދާ ޖާސޫސުންނެވެ. މިބައިމީހުން ކުރާ ކަމަކީ ގްރަނާދާގެ ރައްޔިތުންނަށް، އިސްލާމުންނަށް ޖެހިފައިވާ ނިކަމެތި ހާލުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދީގެން އެމީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯދުމެވެ. އޭގެ ފަހުން އެބައިމީހުންގެ ސިކުނޑިއަށް ތަފާތު ވަހުމުތައް ވެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށަނީއެވެ. [މި ހަނގުރާމަ ނިމޭނީ ކޮން ދުވަހަކު ހެއްޔެވެ؟ ހަނގުރާމައިން ނުކުންނާނޭ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އިސްލާމުންގެ އަދަދު ވަރަށް ގިނައެވެ. އެކަމަކު އަހަރެމެން ކުރިމަތިލާން މި ޖެހެނީ ހަމައެކަނި އަންދަލުސްގެ ކްރިސްޓިއަނުންނަކާ ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި ސްޕޭނެއް ނޫނެވެ. ޔޫރަޕުގެ އެހެން ގައުމުތަކުންވެސް ކްރިސްޓިއަނުން އެބަ އާދެއެވެ. އެމީހުންގެ ބޭނުމަކީވެސް މި ކުޑަކުޑަ ގްރަނާދާގެ ވަސްވެސް ފިލުވައިލުމެވެ. އިސްލާމުންގެ ހިތް ހަލާކުވެއްޖެއެވެ. އިސްލާމުންނަކީ ފިނޑި ބައެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމުންނަކީ މަރުވާށާއި މަރާން ދަންނަ ބައެކެވެ. މިއަދު ފެރްނާންދޯ އޭނާގެ މުޅި ލަޝްކަރު ގޮވައިގެން ނުކުތަސް ދެތިން ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އެންމެންގެ ދުވަސް ދުއްވައިލުމަކީ އަހަރެމެންނަކަށް އެއްެވެސް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މުޅި ޔޫރަޕްގެ ހުރިހައި ކްރިސްޓިއަނުން އެ ޖަމާވަނީ އޭނާއަށް އެހީތެރިވާށެވެ. މިޔާ ޚިލާފަށް އެފްރިކާއި ތިބި އަހަރެމެންގެ އަޚުންނަކަށް އަހަރެމެންގެ ހާލެއް ނުވެސް އެނގެއެވެ. އަހަރެމެންނަށް ހަނގުރާމަ ކުރެވޭނީ ކިހައި ދުވަހަކު ހެއްޔެވެ؟ މި ހަނގުރާމައިން ނުކުންނާނޭ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟]
ފަތިސް ވެގެން އައި އިރު ގްރަނާދާގެ މިސްކިތްތަކުގެ ފާރުގައި ހުރީ މިފަދަ އިބާރާތްތަކުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ލިޔެފައިވާ އިޝްތިހާރެވެ.
[ދީނީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟ ކަނޑައެޅިގެން ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ފުންމައިލުންކަން ކަށަވަރުވާ ހަނގުރާމައެއް ކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟]
މުނާފިގުންގެ މި މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ގްރަނާދާގައި ތިބި ބަލިކަށި ވިސްނުމުގެ މީސްމީހުންގެ ނިޔަތް ޚަރާބުވެ، ހަނގުރާމަޔާ ދެކޮޅުހަދާ މީހުން މަޑުމަޑުން ގިނަވާން ފަށައިފިއެވެ. އަންދަލުސްގެ ބޮޑުންގެ ޚިޔާލާ އެއްގޮތަށް ގްރަނާދާ އެނބުރޭން ފަށައިފިއެވެ. މި ވިހަ ވާހަކަތައް ހަނގުރާމަމަތީ ލަޝްކަރާ ހަމައަކަށް އަދި ނުފޯރައެވެ. އެކަމަކު އަބޫ ދާވޫދްގެ މީހުން މަޑުމަޑުން ލަޝްކަރާވެސް ގުޅޭން ފަށައިފިއެވެ. މުހާޖިރުންގެ ސިފައިގައި ކަސްތިއްޔާގެ ބައެއް ޔަހޫދީ ވިޔަފާރިވެރިން އަތުވެއްޖެއެވެ. އެމީހުން ގެންދިޔައީ ފެރްނާންދޯގެ ރަނާއި ރިހީގެ އަސަރުކުރާ ކަހަލަ ކޮމާންޑަރުން ގަންނަމުންނެވެ.
(5)
ލޯޝާގެ ގަވަރުނަރުގެ ގާއިމްމަގާމް ޖޯން މައިކަލްގެ ވިސްނުން ހުރީ މޮޅު ތަދުބީރުގެ ބަދަލުގައި ގަދަބާރުގެ ބޭނުން ކުރާ ގޮތަށެވެ. އަބޫ ދާވޫދް ހުރި އިރުވެސް ކްރިސްޓިއަނުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ސަލާމަތް ވެގެން ތިބެވޭނޭ ކަމަކަށް ލޯޝާގެ އިސްލާމުން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އެކަމަކު އަބޫ ދާވޫދްގެ ހިކުމަތުއަމަލީގެ ސަބަބުން އިސްލާމުންގެ މެދުގައި ބަޣާވާތެއް އުފެދުނަ ނުދީ އޭނާ ގެންދިޔައީ ހިފަހައްޓަމުންނެވެ. އޭނާ ދިޔައީމާ އިސްލާމުންގެ މެދުގައި އައު ރޫޙެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. ދިރިއުޅެން ދަތިވަމުންދާ ކަމުގެ އިހުސާސް މާ ބޮޑަށް ކުރެވޭނެ ފަށައިފިއެވެ.
ލޯޝާ ބަލަހައްޓާން އައްޔަނުކޮށްފައި ތިބި ފަސް ހާހެއްހައި ސިފައިން ރާ ބޮއިގެން އަމަލުވެގެން މަގުމަތީގައި ހޫރެން ފަށައިފިއެވެ. މިސްކިތް މިސްކިތަށް އަރައި ނަމާދުކުރަން ތިބޭ މީހުންނަށް ގޯނާކޮށް ލޫޓުވުން އާއްމުކޮށްފިއެވެ. ރޭގަނޑު ދަންވަރު ގޭގޭގެ ދޮރު ވައްޓައިލައިގެން ވަދެ އަންހެނުން ނެރެ، ދަމާކޫއްތައިފައި ސިފައިންގެ މަރުކަޒުތަކަށް ގެންދާން ފަށައިފިއެވެ.
އެއް ދުވަހަކު ޒުވާނަކު އެ ހިސާބުގަނޑުގެ ގެއަކަށް ސިފައިންގެ ބަޔަކު ގަދަކަމުން ވަދެގަތީމާ އައި ރުޅިއާއި ޖޯޝުގައި އެމީހުންނަށް ހަމަލަދީ ތިން މީހުން މަރާލައިފިއެވެ. ދެނަކާ ދެނެއް ނެތެވެ. ޖޯން މައިކަލް ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ގޮށްމުށާއި ކަނޑީގެ ބާރު ހިންގާން ފަށައިފިއެވެ. މި މައްސަލަ ބޮޑުވެގެން ގޮސް ސަރްކޯދާގެ ކްރިސްޓިއަން ރާހިބުންގެ ބަޔަކު ޖޯން މައިކަލާ ބައްދަލުކޮށް ސިފައިން ރަށުތެރެއަށް ނުކުތުން މަނާކޮށްދޭން އެދިއްޖެއެވެ. ސަބަބެއް ކަމަށް އެމީހުން ބުނީ ރާ ބޮއިގެން ތިބެ އިސްލާމުންނަށް ގޯނާ ކުރުމުގެ އިތުރަށް އެމީހުން ކްރިސްޓިއަނުންނާ ބެހި މައްލަވަކުރަމުން ގެންދާ ގެންދިއުމެވެ. މި އެދުމާއެކު ގަވަރުނަރު އެންގީ ކްރިސްޓިއަނުން އެބައިމީހުންގެ ގޭގެ ފާހަގަކުރަން ދޮރުގައި ސަލީބެއް ކުރަހައިފައި ބަހައްޓާށެވެ.
ލޯޝާގައި ޖޯން މައިކަލާ އެކުވެރިކަން އޮންނަ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިއަކު އުޅެއެވެ. ވަރަށް ގިނަ ރޭރޭ ޖޯން މައިކަލް މި ވިޔަފާރިވެރިޔާގެ ގެއަށް ދެއެވެ. ކޮންމެ ރެއަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ސިފައިން ކޮންމެވެސް އަންހެން ކުއްޖަކު ފޭރިގަނެގެން އެ ގެއަށް ގެންދެއެވެ.
އެއް ރެއަކު ރާ ބޮއިގެން އަމަލުވެފައި އިނދެގެން އަނގަތަޅަމުން ގޮސް ޖޯން މައިކަލް ވިޔަފާރިވެރިޔާ ގާތު ބުންޏެވެ. [މީހަކާ އިންނާން އަހަރެން ގަސްތުކޮށްފީމެވެ.]
ވިޔަފާރިވެރިޔާ ވަރަށް ބާރަށް ހީނގެންފިއެވެ. [ކަލޭ މީހަކާ އިންނާން ވީއޭ ހެއްޔެވެ؟]
ޖޯން މައިކަލް ހަޅޭއް ލަވައިގަތެވެ. [ހިމޭނުން އިންނާށެވެ. ކަލޭ ތިޔަ ހީކުރަނީ އަހަރެން އަމަލުވެފައި އިނދެގެން މޮޔަ ގޮވަނީ ކަމަށް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ހަމަ ހަގީގަތުގައިވެސް މީހަކާ އިންނާން ގަސްތުކޮށްފީމެވެ. އަހަރެން އިންނާން ބޭނުންވަނީ އަންދަލުސްގައި އިން އެންމެ ރީތި އަންހެންކުއްޖާޔާއެވެ. އެ ކުއްޖާ މިހާރު ލޯޝާގައި އެބައިނެވެ. އެއީ ކާކުކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟]
[އާނއެކެވެ. އަހަންނަށް އެނގެއެވެ.]
[އެއީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟]
[އެއީ އާބޫ ދާވޫދްގެ ދަރިފުޅެވެ.]
[އެ ކުއްޖާގެ ނަން ކަލެއަށް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟]
[އޭނާގެ ނަމަކީ ރަބީޢާއެވެ.]
ގަވަރުނަރު ރާތަށި އުފުލައިލަމުން ބުންޏެވެ. [ކަލެއަކަށް އެކައްޗެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ނަމަކީ އެންޖެލާއެވެ.]
ވިޔަފާރިވެރިޔާ ބުންޏެވެ. [އަހަރެން އެންޖެލާ ދުށީމެވެ. އެކަމަކު ރަބީޢާ އޭނާއަށްވުރެ މާ ރީއްޗޭ ބުނާތީ އެހީމެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ރުޅި އައިސްގެން ފުފިގެންފައި އަހައިލިއެވެ. [ތިޔަ ކިޔާ ރަބީޢާއަކީ ކާކުހެއްޔެވެ؟]
[އެއީ އެންޖެލާގެ އެއްބަފާ ދައްތައެވެ. އޭނާ މީހުންގެ ތެރެއަށް ނުކުމެއެއް ނޫޅެއެވެ. ފައްޅިއަކަށްވެސް ނުދެއެވެ. އަހަންނަށް އެނގިފައި އޮތް ގޮތުގައި އޭނާގެ އަމަޔަކީ އިސްލާމެކެވެ.]
[ކަލޭ ތިޔަ ދައްކަނީ ފީކަޅާ ވާހަކައެވެ. އަންދަލުސްގެ އެއްވެސް ކުއްޖަކު އެންޖެލާހައި ރީއްޗެއް ނުވާނެއެވެ. އޭނާގެ އަގު ވެއްޓޭ ކަހަލަ ވާހަކަދެއްކުމަކީ އަހަރެން ބަރުދާސްކުރާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ ފަހުން އެއްވެސް އެހެން ކުއްޖަކު އެންޖެލާއަށްވުރެ ރީއްޗޭ ބުނެފިއްޔާ ކަލޭގެ ދުވަސް ދުއްވައިލާނަމެވެ.]
[އެހެންވީމާ މިހާރު ތިޔަހަރީ އެންޖެލާއާ އިންނާން ގަސްތުކޮށް ނިންމައިގެންތާއެވެ.]
[އާނއެކެވެ. އަހަރެން މިހިރީ ނިންމައިގެންނެވެ. އެކަމަކު އޭނާ އަހަރެން ދެކެ ރުޅި އާދެއެވެ.]
[ރުޅިއޭހެއްޔެވެ؟]
[އާނއެކެވެ. އޭނާ އަހަރެން ދެކެ ރުޅި އާދެއެވެ.]
[ފެރްނާންދޯގެ ނައިޓެއް ދެކެ އެއްވެސް އަންހެން ކުއްޖަކު ރުޅި އަންނާންވީ ސަބަބެއް އަހަންނަކަށް ނުވިސްނެއެވެ. އޭނާގެ އަމަޔަކީ ކްރިސްޓިއަނެކެވެ. އެހެންވީމާ ލެއްވި ހެޔޮ ނަސީބަށްޓަކައި އުފާކުރާނީކަން ޔަގީނެވެ. ހުއްދަ ދީފިއްޔާ އެމީހުންނާ ވާހަކަދައްކާށޭ އަހަރެން ބިޝޮޕަށް ދަންނަވައިފާނަމެވެ.]
[އަހަރެން އަމިއްލައަށް އެ މަންޖެގެ މަންމަޔާ ވާހަކަދައްކައިފީމެވެ. އޭނާގެ އެއްވެސް އިއުތިރާޒެއް ނެތެވެ. އެކަމަކު އެ އަންހެންކުއްޖާ އަހަރެން ދެކެ އަންނަނީ އަމަށަކު ރުޅިއެއް ނޫނެވެ. އިހަށް ދުވަހު އަހަރެން އެމީހުންނަށް ދައުވަތެއް ދިނީމެވެ. މަންމަ އައެވެ. އެކަމަކު އެ މަންޖެ ބޮލުގައި ރިއްސަނީއޭ ކިޔައިގެން ބަހަނާއެއް ދެއްކީއެވެ. ރީތި އަންހެންކުދިން ބޮލުގައި ރިއްސާކަމަށް ބުނެ ބަހަނާ ދައްކަނީ ކިހިނެއްވީމާކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ކަލެއަކީ ބޮޑު މޮޔައެކެވެ. ކަލެއަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ބޮލުގައި ރިއްސާކަމަށް ކިޔަން ފަށަނީ އޭނާ ދެކެން ބޭނުން ނުވާ މީހެއްގެ ކުރިމައްޗަށް އަންނާން ޖެހުނީމައެވެ. އަހަރެން ޚާދިމާއެއްގެ އަތަށް ދީފައި އޭނާއަށް މައު ބޮނޑިއެއް ފޮނުވީމެވެ. އޭނާ ހެދީ ކިހިނެއްކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ކަލެއަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. މަޑުކުރާށެވެ. އަހަރެން މި ކިޔައިދެނީއެވެ.]
ޖޯލް މައިކަލް ގޮނޑިން ތެދުވެއްޖެއެވެ. އަދި މޭޒުމަތީގައި ހުރި ގުލްދަސްތާއެއް ނަގައި ވިޔަފާރިވެރިޔާގެ ބޮލުގައި ޖަހައިފައި ބާރަށް ހީނގެންފިއެވެ. [އޭނާ މާ ބޮނޑިން އަހަރެންގެ ޚާދިމާގެ ބޮލުގައި ޖެހީއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ހިފައިގެން އަތުވެއްޖެއްޔާ ދެވަރުން އެއްވަރު ކޮށްލާނަމޭވެސް ޚާދިމާއާ ދިމާއަށް ބުންޏެވެ.]
[އެކަމަކު މާޔޫސް ނުވާށެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ރާ ކޯވަރެއް ބޮއިލުމަށް ފަހު ބުންޏެވެ. [އަހަރެން މާޔޫސް ވާނެ ހެއްޔެވެ؟ ކަލެއަށް އަދި އަހަރެން ރަނގަޅަށް ނޭނގެނީއެވެ. އަހަންނާއި އޭނާޔާ ދެމެދު ހުރީ ހައެއްކަ ފިޔަވަޅުގެ ދުރުމިނެވެ. މި ދުރުމިނަކީ ހަތް ކަނޑުގެ ދުރުމިން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އަހަރެން މާޔޫސެއް ނުވާނަމެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ހައްގެކެވެ. އެންޖެލާއަކީ އަހަރެންގެ މިލްކެކެވެ. އަހަރެންގެ މީހަކަށް ވުން ފިޔަވައި އެހެން ގޮތެއް އޭނާއަކަށް ނޯންނާނެއެވެ. އަހަރެން މިއީ ކާކުކަން ކަލެއަށް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ކަލެއަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ކަލެއަކީ މޮޔަ ވިޔަފާރިވެރިއެކެވެ.]
(6)
ޢާއްމު ގޮތެއްގައި އެންޖެލާގެ ރުހުމާ ދެކޮޅަށް އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަކީ މާރިޔާ ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ކުއްލިއަކަށް ދިމާވީ ކަމަކުން އެންޖެލާގެ ކުރިމަގާމެދު ވަރަށް އަވަހަށް ވަކި ގޮތެއް ނިންމާން އޭނާއަށް މަޖުބޫރުވެއްޖެއެވެ.
ވަރަށް ގިނަ އިރު ވާންދެން ނިދައިފައި އޮތުމަކީ މާރިޔާގެ އާދައެކެވެ. އެކަމަކު އެއް ރެޔަކު ކުޑަކޮށް ބަލިވެ އުޅުމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަކަށް ނިދޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. އެންޖެލާގެ ކޮޓަރި ހުންނަނީ އޭނާގެ ކޮޓަރިޔާ ޖެހިގެންނެވެ. އެރޭ އޭނާ މާ ބޮޑަށް ފެންބޮވައިގެންފިއެވެ. ފެން ބަނޑިޔާ ހުންނަނީ ކޮޓަރިން ބޭރުގައި އޮންނަ ހާމަފެންޑާގައެވެ. ނޯކަރަކަށް ގޮވުމުގެ ބަދަލުގައި އޭނާ ތެދުވެގެން ގޮސް ބަނޑިޔަލުން ފެންބޮއިފިއެވެ. އެނބުރި ކޮޓަރިއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި އެންޖެލާގެ ޚަބަރެއް ބަލައިލާނީއޭ ހިތަށް އަރައިފިއެވެ. ބަލައިލީއިރު އެ ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުރީ ހުޅުވައިފައެވެ. އެތެރެއަށް ބޯދީ ބަލައިލީއިރު އެންޖެލާގެ އެނދު ހުރީ ހުހަށެވެ.
އެ ކޮޓަރިޔާ ޖެހިގެން ހުންނަނީ ރަބީޢާގެ ކޮޓަރިއެވެ. އެ ކޮޓަރިން ވާހަކަދައްކާ އަޑު އިވެއެވެ. މާރިޔާ ވަގު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ގޮސް އެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުބުޑަށް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. ދޮރު ކުޑަކޮށް ހުޅުވައިލުމަށް ފަހު އެއް ލޮލުން އެތެރެއަށް ބަލައިލިއެވެ. ކޮޓަރީގެ ބައްތި ހުރީ ދިއްލައިފައެވެ. އެންޖެލާ ފޮތެއް ހިފައިގެން ރަބީޢާގެ ކުރިމަތީގައި ބިންމަތީގައި އިށީނދެގެން އިނދެ ކިޔަމުން ގެންދަނީއެވެ. ވަކި ލަފުޒަކާ ހަމައަށް ގޮސްފައި ހުއްޓާލައިފިނަމަ ރަބީޢާ އޭނާއަށް އެބަ ކިޔައިދެއެވެ. އެއީ ރަބީޢާ ނުލާހިކު ފަރުވާތެރިކަމާއި ލޯތްބާއެކު ކޮންމެ ދުވަހަކު ކިޔަމުން ގެންދާ ފޮތެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނެވެ.
މާރިޔާއަކަށް ފުރަތަމަ އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނުކުރެވުނެވެ. އޭނާ ދުށް ގޮތުގައި އެންޖެލާ އެ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ފާފައެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ ގެއްލިފައެވެ. ދުވެފައި ގޮސް ދަރިފުޅުގެ އަތުން އެ ފޮތް ޖަހައިގެންފާނަމޭވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ފައިތިލަ ބިންމަތީގައި ތަތްލައިފައި ހުރި ކަހަލައެވެ. ގައިން ބާރު ދޫވެއްޖެއެވެ.
އެންޖެލާ ކީރިތި ޤުރްއާން ލައްޕައިލުމަށް ފަހު މަޚުމަލުގެ އުރައަކަށް ލައިގެން ގެންގޮސް އަލަމާރިއަށް ލައިފިއެވެ. އެޔަށް ފަހު ދެ މީހުން ކޮޅަށް ތެދުވެ ނަމާދުކުރާން ފަށައިފިއެވެ.
މާރިޔާ ހިތާމައިން ހިތް ހަލާކުވެފައިވާ ހާލު އެނބުރި ކޮޓަރިއަށް އަތުވެއްޖެއެވެ. އެންޖެލާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ހިފައި ދަމައި ކޫއްތައިފައި ކޮޓަރިއަށް ގެނެސްފާނަމޭ އެތައް ފަހަރަކު އޭނާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިފަދަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި ހަރުކަށި ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފިނަމަ، އެންޖެލާގެ ދެކޮޅުވެރިކަން އިތުރުވެގެން ހިނގައިދާނޭ ކަމަށް ބަލައިފައި އެހެން ނުހެދީއެވެ. އޭނާ އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި އެތައް އިރެއް ވާންދެން އެހެން އިށީނދެގެން އިނެވެ. އެހެން އިނދެފައި ކުއްލިއަކަށް ކުރެވުނު ޚިޔާލަކާއެކު ތެދުވެއްޖެއެވެ. ކޮޓަރިން ނުކުމެގެން ގޮސް އިމާރާތުގެ މައި ދޮރުން ނުކުމެ މިސްރާބު ޖެހީ އިސް ފާދިރީ ނުވަތަ ބިޝޮޕް ހުންނަ އިމާރާތާ ދިމާއަށެވެ. މީގެ ކުރިން ގަނޑުވަރުގެ ނޯކަރަކުވެސް އަދި ސިފައިންގެ މީހަކުވެސް އޭނާ އެ ގޮތަށް ހިނގައިފައި ތަނަކަށް ދާތީއެއް ނުދެކެއެވެ.
ކުޑައިރުކޮޅެއް ފަހުން އޭނާ އިނީ ބިޝޮޕްގެ ކުރިމަތީގައި ވާހަކަދައްކާށެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. އަޅުގަނޑު ބޭނުމީ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް އެންޖެލާ މީހަކާ ދެވާށެވެ. އެކަމަކު އެއީ ވަރަށް ބޯ ހަރު ކުއްޖެކެވެ. އަޅުގަނޑު ބުނާ ގޮތަކަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރާނެއެވެ.]
ބިޝޮޕް އަހައިލިއެވެ. [އޭނާ ބޭނުންވަނީ ރާހިބާއަކަށް ވާން ހެއްޔެވެ؟] (ރާހިބާއިންނަނީ ދީން ފަތުރާށާއި ދީނީ ނަސޭހަތްދޭން ތިބޭ އަންހެނުންނެވެ. އެއީ ކްރިސްޓިއަން ދީނުގެ ދަންނަބޭކަނބަލުންނެވެ.)
[ނޫނެކެވެ. މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. އޭނާއަށް ކަމުދާ އެއްވެސް މީހަކު ނެތީއެވެ.]
[އަހަރެން މި ހުންނަނީ ތިޔަކަމާ ވާހަކަދައްކައިލާން ކަލޭމެންނާ ބައްދަލުކޮށްލާން ބޭނުން ވެފައެވެ. ކަލޭގެ ދަރިފުޅާ ގަޔާވާ ކަމަށް ޖޯން މައިކަލް އެތައް ފަހަރަކު އަހަރެން ގާތު ބުނެފިއެވެ.]
[މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. ތިޔައީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭނޭ ވަރަށް މަތިވެރި ޝަރަފެކެވެ. އެކަމަކު އެންޖެލާއަކީ ވަރަށް ގޮތް ދޫނުކުރާ ކުއްޖެކެވެ. މަނިކުފާނު އޭނާއަށް ވިސްނަވައިދެއްވާށެވެ.]
ބިޝޮޕް ކުޑަކޮށް ވިސްނައިލުމަށް ފަހު ބުންޏެވެ. [އަހަންނަށް ހީވާ ގޮތުގައި ކަލޭގެ ދަރިފުޅާ ބައްދަލުކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު ޖޯން މައިކަލަށް ހޯދައި ދީފިއްޔާ ތިޔަ މައްސަލަ ވަރަށް ފަސޭހައިން ހަމަޖެހިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.]
މާރިޔާ ބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. މިއީ އެހައި ފަސޭހައިން ހައްލުކުރެވޭނޭ މައްސަލައެއް ނަމަ އަޅުގަނޑު މަނިކުފާނަށް ތުރާފުޅެއް ނުޖެއްސީމުހެވެ. އެންޖެލާ މިހާރު އެހެރީ އޭނާގެ ދައްތަގެ ޖާދޫގައި ޖެހިފައެވެ. އޭނާގެ އެއްބަފާ ދައްތައަކީ އިސްލާމެކެވެ. އޭނާ މިހާރު ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނުގެ މީހުންނާމެދު އެންޖެލާގެ ހިތުގައި ވަރުގަދަ ނަފުރަތެއް އުފައްދައިފައެވެ. އޭނާ މަގުފުރެދިދާނެތީ އަޅުގަނޑު ބިރުގަނެއެވެ. އޭނާ އަވަހަށް މީހަކާ ދެވަން ބޭނުންވަނީ އެހެން ވެގެންނެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އެއް ބޭނުމަކީ އޭނާ ރަބީޢާއާ ދުރުކުރުމެވެ.]
ބިޝޮޕް ބުންޏެވެ. [ތިޔަހެން ކަންތައް އޮތީވިއްޔާ ފަރުވާކުޑަ ކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ސުވާލެއް އެބައޮތެވެ. އެންޖެލާގެ ކާވެނި އޭނާގެ ރުހުމާ ދެކޮޅަށް ކުރުވާން އުޅެގެންފިއްޔާ ކަލޭގެ ފިރިމީހާ ބުނާނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟]
މާރިޔާ ބުންޏެވެ. [އޭނާގެ ކާވެނި ކްރިސްޓިއަން އިއްޒަތްތެރިޔަކާ ކުރުވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ފިރިމީހާ ދެކޮޅުހަދާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެންޖެލާ ދެކޮޅު ހަދައިފިއްޔާ އޭނާގެ ބައްޕަވެސް އޭނާގެ ކޮޅަށް ބުރަވެދާނެތީ އަޅުގަނޑު ނިކަން ބިރުގަނެއެވެ.]
[އެންޖެލާ ހަމައެކަނި ޖޯން މައިކަލާ އިންނާން ދެކޮޅު ހަދަނީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ހުރިހައި ކްރިސްޓިއަނުން ދެކެވެސް ރުޅި އަންނަނީ ހެއްޔެވެ؟]
މާރިޔާ ބިރުގެންފައި އިނދެގެން ބުނެފިއެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. ރާ ބޯ މީހުން ދެކެ އެންޖެލާ ވަރަށް ރުޅި އާދެއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދައްތަޔާއެކު އުޅުމުގެ ސަބަބުން ޖެހުނު ބައްޔެކެވެ. ޖޯން މައިކަލް އެންމެ ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގެއަށް އައި ދުވަހު ހުރީ ރާ ބޮއިގެން އަމަލުވެފައެވެ. އެންޖެލާ އޭނާ ދެކެ ރުޅި އައި ސަބަބަކީ އެއީ ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ.]
ބިޝޮޕް ބުންޏެވެ. [ކަލޭގެ ގޭގެ މާހައުލު ތިޔަ އޮތީ އެހެން ކްރިސްޓިއަނުންގެ ގޭގޭގެ މާހައުލާ ތަފާތު ގޮތަކަށް ކަމުގައި ހީވެއެވެ. އެކަމަކު މާ ބޮޑަށް ހާސްނުވާށެވެ. ތިޔަ މައްސަލަ ހައްލު ކުރެވިދާނެއެވެ. މާދަމާ ރޭ އަހަރެން ތިޔަ ގެއަށް އަންނާނަމެވެ. ޖޯން މައިކަލް އެ ގަޑިއަށް ގެނެވޭނޭ ގޮތް ކަލޭ ހަދާށެވެ. އެހެން އެއްވެސް މީހަކު ގެންނާނޭ ކަމެއް ނެތެވެ.]
މާރިޔާ ބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. ޖޯން މައިކަލްގެ ނަން އިވުމާއެކު އޭނާ ބަލީގެ ބަހަނާ ދައްކައިފައި އޮށޯންނާނޭކަން އަޅުގަނޑަށް ޔަގީނެވެ.]
[އޭނާއަށް އިވޭ ހިސާބުގައި ޖޯން މައިކަލްގެ ނަން ކިޔަނީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ ޖޯން އަންނާނީ އަހަރެމެން ކާން މޭޒުދޮށުގައި އިށީނީމައެވެ.]
(7)
ލޯޝާގެ ބިޝޮޕާ ބައްދަލު ކުރުމަށް ފަހު އެ ދުވަހުގެ އިރުއަރައިގެން ހޭދަކުރި ހުރިހައި ވަގުތެއް ރަބީޢާ ހޭދަކުރީ އެންޖެލާއާއި ރަބީޢާއާ އެކުގައެވެ. މަންމަ އިނީމާ ދައްތަޔާއެކު ނަމާދު ނުކުރެވޭތީ އެންޖެލާ އިނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވެފައެވެ. އެކަމަކު އެ ދުވަހު ދައްތަޔާ މަންމަ ވާހަކަދައްކަމުން ގެންދިޔައީ ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއެކުގައެވެ. އެއީ އެންޖެލާ ވަރަށް އުފާކުރި ކަމެކެވެ.
މިއަދު މާރިޔާ ރަބީޢާއަށް ހެޔޮކޮށް ހިތަމުން ގެންދަނީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑަށެވެ. އޭނާގެ ބޯ އޮމާންކޮށް ދިނުމާއި ހެދުން ބަދަލުކުރަން އެހީތެރިވުން ކަހަލަ އެތައް ކަމެއް ކުރިއެވެ. މާރިޔާ ބުންޏެވެ. [ދަރިފުޅާ ރަބީޢާއެވެ. ހެދުމުގެ ކަންތަކުގައި ދަރިފުޅު ވަރަށް ފަރުވާ ކުޑަ އެބަ ކުރަމުއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ދޮން އަމާ ވަރަށް ނުބައޭ ދެކޭ މީހުން ބުނާނެއެވެ. ދުވާލު ހަތަރުދަން ތިޔަ ހޭދަކުރަނީ ހިތާމަވެރި މޫޑެއްގައެވެ. މިހާރުވެސް ތިޔަހަރީ ކުލަ ރީނދޫވެފައެވެ. ދަރިފުޅުގެ ބައްޕައަށް ފެނިއްޖެއްޔާ ބުނާނީ މަންމަ ކޮންމެވެސް އުނދަގުލެއް ކުރަނީއޭއެވެ. ތިޔަހެން ނުހަދާށެވެ. އަމިއްލަ ސިއްހަތާމެދު ފަރުވާ ކުޑަ ނުކުރާށެވެ.]
މަންމަގެ ފަރާތުން ރަބީޢާގެ މައްޗަށް މިފަދަ ހެޔޮކަމެއް ފެނުނީމާ އެންޖެލާ ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާވިއެވެ. އެހެންވީމާ ރޭގަނޑު ބިޝޮޕާއެކު ކާން އަންނާށޭ ބުނީމާ އޭނާ އެއްގޮތަކަށްވެސް ދެކޮޅެއް ނުހެދިއެވެ.
ކާން ތިބެގެން އެކި ކަހަލަ ވާހަކަތައް ދައްކަމުން ގޮސް އެންމެ ފަހުން ބިޝޮޕް ޖޯން މައިކަލްގެ ވާހަކަ ދައްކާން ފަށައިފިއެވެ. އޭނާގެ ހިތްވަރުގަދަކަމާއި ހަނގުރާމައިގެ އުކުޅުތައް ބޭނުންކުރާ މޮޅު ގޮތްގޮތުގެ ވާހަކަ ދެކެވެމުން ދިޔައިރު އެންޖެލާ އެއްވެސް ކަހަލަ ޝައުގުވެރިކަމެއް ނެތި އަޑުއަހާން އިނީއެވެ. މި ކަހަލަ އެތައް ވާހަކައަކަށް ފަހު ބިޝޮޕް އޭނާގެ އަސްލު ވާހަކަތައް ފަށައިފިއެވެ. [ޖޯން މައިކަލާ ބެހޭ ގޮތުން އަހަރެން ހިތާމަކުރާ އޮންނަނީ އެންމެ ކަމެކެވެ. އެއީ ރާ ބުއިމުގައި ހައްދެއް ނެތުމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ އިސްޕޭނުގެ އެއްވެސް ނައިޓަކަށް އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ފަތިގަނޑު ފިރުކައިލެވޭ ވަރެއްވެސް ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ މި ބަލިކަށިކަމުގެ ސަބަބު އެނގުނީމާ މާފުކުރުން އެންމެ ރަނގަޅު ކަމަށް އަހަރެން ގަބޫލުކުރަމެވެ. އޭނާއަކީ އަނބިމީހާ ދެކެ ނިހާޔަތަށް ލޯބިވީ މީހެކެވެ. އަނބިމީހާ މަރުވީމާ ހިތާމަތަކަށް ލުޔެއް ލިބޭތޯ ރާގެ ތެރެއަށް ޣަރަގުވެގަތީއެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހިތިކަން ފިލުވައިދޭނޭ ހަޔާތުގެ ބައިވެރިއަކު އޭނާއަކަށް ނުލިބެއެވެ. އަންދަލުސްގެ އެންމެ އަބުރުވެރި އެންމެ އިއްޒަތްތެރި އާއިލާތަކުންވެސް ދެކެނީ އޭނާޔާ ގުޅުމަކީ ތިމަތިމާމެންނަށް ލިބޭ ވަރަށް މަތިވެރި ޝަރަފެއް ކަމުގައެވެ. އެކަމަކު އޭނާއަށް ކަމުދާ އަންހެންކުއްޖަކު ފެނުނު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ޝާހީ އާއިލާގެ ކުއްޖަކުވެސް އޭނާގެ މީޔާރަކަށް ނުފެތުނެވެ. އަހަރެން ގާތު އޭނާގެ ރައްޓެއްސަކު ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މިހާރު އޭނާ ހުރީ ވަރަށް މައުސޫމު ކުއްޖަކާ އިންނަ ހިތުން ކެތްތެރިކަން ކޮޅުން ލައިފައެވެ. އެ ކުއްޖަކީ ބުއްދިވެރި ކުއްޖަކު ކަމުގައި ވަނީވިއްޔާ އެ ކުއްޖަކަށް ޖޯން މައިކަލްގެ ހުރިހައި ނުބައި އާދައެއް ފިލުވައިލެވިދާނޭކަން އަހަންނަށް ކަށަވަރެވެ. އެކަން ވެގެން ދާނީ ފައްޅިއަށް ކުރެވޭ ވަރަށް ބޮޑު ޚިދުމަތަކަށްވެސް މެއެވެ. ފައްޅީގެ ފިރިހެނުން މިހާރުވެސް އެ ގެންދަނީ ދުޝްމިނުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރަމުންނެވެ. ފައްޅީގެ އަންހެން ދަރީންނަށް އޮތް ވާޖިބަކީ އެ މީހުންގެ ހިތްހަމަ ޖައްސައިދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ޖޯން މައިކަލް ރާބޯތީ އެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި އަހަރެމެން ކުރާން އޮތް ކަމަކީ އޭނާ ރާ ބޯން މެދުވެރިވީ ސަބަބު ހޯދައި ބެލުމެވެ. އޭނާ ރާ ބޮނީ އަނބިމީހާ މަރުވީމާ އެކަމުގެ ހިތާމައިގައެވެ. މީގެ އިތުރަށް އޭނާ ވަނީ ހަނގުރާމައިގައި ވަހުޝީ އިސްލާމުންގެ އަތުން އޭނާގެ ގާތް އެތައް ބަޔަކު ގަތުލުވެ މަރުވެގެން ވެއްޓުނުތަން ދެކިފައެވެ. ގައުމުގެ އަންހެން ދަރިން އޭނާގެ ހާލަތާމެދު ހަމްދަރުދީ ވުމުގެ ބަދަލުގައި ނަފުރަތުކުރުމަކީ ގަބޫލުކުރާންވެސް ދަތި ހިތާމަވެރި ކަމެކެވެ.]
އެންޖެލާގެ ރުޅިވެރިކަން ދިޔައީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އޭނާ ޖެއްސުމަށްޓަކައި ދަލެއް ފަތުރަމުން ގެންދާކަމުގެ އިހުސާސް އޭނާއަށް ކުރެވުނެވެ. އޭނާ ފުރަތަމަ ބަލައިލީ މަންމަޔާ ދިމާއަށެވެ. ދެން ބިޝޮޕާ ދިމާއަށެވެ. އޭނާ އެއްޗެކޭ ބުނާން އުޅުނު ވަގުތު ޚާދިމާއަކު އައިސް މާރިޔާގެ ކަންފަތްދޮށުގައި ކޮންމެވެސް އެއްޗެކޭ ބުނެފިއެވެ. މާރިޔާ ނުރުހުން ވެފައި ބުންޏެވެ. [ކަލޭ އޭނާ ބޭރުގައި ބޭންދީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަވަހަށް މިތަނަށް ގެންނާށެވެ.]
ޚާދިމާ ކަންބޮޑުވެފައި މާރިޔާއާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެއީ ކީއްވެގެން ކަމެއް މާރިޔާއަކަށް ނޭނގުނެވެ. [ނުގޮސް ތިޔަހަރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟]
ޚާދިމާ ކުޑަކޮށް ގުދުވެލައިފައި މާރިޔާގެ ކަންފަތްދޮށުގައި އަނެއްކާވެސް އެއްޗެކޭ ބުނެފިއެވެ. މާރިޔާގެ މޫނުގެ ކުލަވަރު ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ބިޝޮޕާއި އެންޖެލާޔާ ދެ މީހުން ސުވާލުގެ ނަޒަރަކުން މާރިޔާއާ ދިމާއަށް ބަލާން ފަށައިފިއެވެ.
ބިޝޮޕް ކަންބޮޑުވެފައި ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. [ކިހިނެއްވީ ހެއްޔެވެ؟]
މާރިޔާ ގޮނޑިން ތެދުވަމުން ބުނެލިއެވެ. [ކަމެއް ނުވެއެވެ. އަޅުގަނޑު އެބަ އަންނަމެވެ.]
އެކަމަކު ބޭރުން ފިޔަވަޅެއްގެ އަޑު އިވުނީމާ ހިނގައިނުގަނެ މަޑުކޮށްފިއެވެ. އެ ވަގުތު ބޭރުން އޭނާގެ ނޯކަރަކު ބުނެލީ އަޑު އިވުނެވެ. [ތިޔަފަދަ ހާލަތެއްގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެތެރެއަށް ވެދެވަޑައިގަތުމުގެ ހުއްދަ އަރުވާކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ނުކެރޭނެއެވެ.]
ދެން އިވުނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަމަލުވެފައިވާ މީހެއްގެ އަޑެވެ. [ކަލެއަކަށް އަހަރެން ނުހުއްޓުވޭނެއެވެ. އަހަރެން މިއީ މި ސަހަރުގެ ގަވަރުނަރެވެ. ދުރަށް ޖެހޭށެވެ. އެހެންނޫނީ އަހަރެން ކަލޭ ދަންޖައްސަފާނަމެވެ.]
މާރިޔާގެ ފައިތިލަ ބިންމަތީގައި ހަރުލައިފިއެވެ. ދެވަނަ ސިކުންތުގެ ތެރޭގައި ފެނުނީ ދޮރު ހުޅުވައިފައި ޖޯން މައިކަލް އެތެރެއަށް ވަން ތަނެވެ. އޭނާގެ އެއް އަތުގައި އޮތީ ރާ ފުޅިއެކެވެ. އަނެއް އަތުގައި ރަނުގެ ކޫޒެކެވެ. ލޮލުން ފައުޅުވޭވެ ހުރީ ވަހުޝީ ކުލަވަރެކެވެ. އެންޖެލާއާއި ބިޝޮޕާ ދެ މީހުން ޖެހިލުންވެފައި ތިބެގެން އޭނާޔާ ދިމާއަށް ބަލަނީއެވެ.
މާރިޔާ ސިހިފައިވާ އަޑަކުން ބުނެލިއެވެ. [ދަރިފުޅާ އެންޖެލާއެވެ. އަވަހަށް ކޮޓަރިއަށް ދާށެވެ.]
އެހެންނަމަވެސް މަންމަ އެކަނި ދޫކޮށްލައިފައި ދާކަށް އެންޖެލާގެ ޣީރަތްތެރިކަން ތަނެއް ނުދިނެވެ. ބިޝޮޕް އިނީއަކީ މި ދިމާވީ ކުއްލި ހާލަތާ ކުރިމަތިލާން ތައްޔާރުވެގެންނެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ގެންދިޔައީ އެއް ފަހަރު ރުޅިއާއި ނުރުހުމާއެކު ޖޯން މައިކަލާ ދިމާއަށް ބަލަމުން، އަނެއް ފަހަރު މާފުކުރާށޭ ބުނާ ކަހަލަ ނަޒަރަކުން މާރިޔާއާ ދިމާއަށް ބަލަމުންނެވެ.
ޖޯން މައިކަލް ދޮރުމަތީގައި ހުރެގެން އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ފުޅިން ކޫޒަށް ރާ އަޅައިގެން ބޮއިލައިފިއެވެ. އެޔަށް ފަހު ކާލިއަޅަމުން ކުރިއަށް ހިނގައިގެންފިއެވެ. މޭޒުދޮށަށް އައިސް ފުޅިއާއި ކޫޒު މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަހު ބިޝޮޕާ ޖެހިގެން ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ. އެންޖެލާ މަޑުމަޑުން ތެދުވެގެން ގޮސް މަންމަގެ ގާތުގައި ކޮޅަށް ހުރެއްޖެއެވެ.
ޖޯން މައިކަލް ބުންޏެވެ. [ކޮޅަށް ހުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އިށީންނާށެވެ. މިތާނގެ ނޯކަރުންނަކަށް އަދަބެއް ސަދަބެއް ނޭނގެއެވެ. ލޯޝާގެ ހުރިހައި ރައްޔިތުންނަށް އެނގޭއިރުވެސް އަހަންނަކީ މި ސަހަރުގެ ގަވަރުނަރުކަމެއް އެ ނޯކަރުންނަކަށް ނޭނގެއެވެ.]
[މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. އަޅުގަނޑު މިރޭ މި ތަނުން އެނބުރި ދާނީ ވަކި ގޮތަކަށް މުޅީން ކަނޑައަޅައި ނިންމައިގެންނެވެ. މި މީހުން ކޮޅަށް ތިބީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަޅުގަނޑު މިއީ ހަންޑިއަކީތޯއެވެ؟ އެންޖެލާއެވެ. އަހަރެން ދެކެ ބިރުގަންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ ކަލާނގެއަށްޓަކައި ބުނަމެވެ. އިށީންނާށެވެ. އަހަރެން މިއީ ދުޝްމިނަކީމެއް ނޫނެވެ. މަންމަޔާ ދިމާއަށް ނިކަން ބަލައިލަބަލާށެވެ. އަހަރެން މި ތަނަށް އަންނާން ދައުވަތު ދިނީ އެންޖެލާގެ މަންމައެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެ އިނީ ބިރުން ރޫރު އަޅައަޅައެވެ.]
ބިޝޮޕް ބުންޏެވެ. [މާރިޔާއެވެ. އިށީންނާށެވެ. އެންޖެލާ ކޮއިފުޅާއެވެ. ބިރުނުގަންނާށެވެ. މައިކަލަކީ ނައިޓެކެވެ. އޭނާ ދެކެ ބިރުގަތުމަކީ ފައްޅީގެ އަންހެން ދަރިންނަކަށް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.]
މައިކަލް ބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. މި ކަމަނާއަށް އިހުތިރާމްކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. އެކަމަކު ގެއަށް ދައުވަތު ދީފައި އަގު ވެއްޓޭފަދަ ކަންތައް ކުރުމަކީ އެއްވެސް ނައިޓަކު ރުހޭނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑު މިތަނަށް އަންނާން މިހިރަ އަންހެންމީހާ ދައުވަތެއް ނުދޭތޯއެވެ؟]
އެންޖެލާ ނުރުހުމުގެ ނަޒަރަކުން އޭނާގެ މަންމަޔާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.
ބިޝޮޕް ބުންޏެވެ. [އަހަރެން މީގެ ކުރިންވެސް ބުނީމެވެ. މިހާރުގެ ހާލަތު އޮތް ގޮތުން އަހަރެމެންގެ އެންމެ ރަނގަޅު ކޮމާންޑަރުންނަށް ދާންދެން އެ ވަނީ ރާ ބޯން އާދަވެފައެވެ. ހާލަތު ބަދަލުވުމާއެކު މި އާދަވެސް ބަދަލުވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. މާރިޔާއާއި އެންޖެލާއާ ދެމީހުންވެސް އިށީންނާށެވެ. ކަލޭމެންގެ އަގު ވައްޓައިލުމުގެ ޚިޔާލެއްހައި ހިސާބުވެސް ޖޯން މައިކަލްގެ ހިތަކަށް ނުވަންނާނެއެވެ.]
ހިނދުކޮޅަކު ބަލަހައްޓައިގެން ހުރުމަށް ފަހު މާރިޔާ އިށީނދެއްޖެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެންޖެލާ އަދިވެސް ހުރީ ކޮޅަށެވެ.
ޖޯން މައިކަލް އޭނާގެ ލެހެޖާ ބަދަލުކޮށްލުމަށް ފަހުބުންޏެވެ. [މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. މިއަދު މާ ގިނައިން ރާ ނުބޯނަމޭ އަޅުގަނޑު ދެންނެވީމެވެ. އެކަމަކު ހިތާމަޔާއެކު ދަންނަވަން ޖެހެނީ އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ކަމެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. އެންޖެލާ ރާއަށް ނަފުރަތުކުރާކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގެއެވެ. މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. އަޅުގަނޑު ރާ ބުއިން ހުއްޓައިލަފާނަމެވެ. އެންޖެލާއަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ކޮށްފާނަމެވެ. އެންޖެލާއެވެ. އާދޭސްކޮށްފައި ބުނަމެވެ. އިށިންނާށެވެ. ނީށީންނާނަން ހެއްޔެވެ؟ ކަލެއަށް ޖެހޭނީ އިށީންނާށެވެ. ކަލޭމެންގެ ގެއަށް އައީމާ އަހަރެން އަގު ވެއްޓޭ ކަހަލަ ކަންތައް ކުރުމަކީ އަހަރެން ބަރުދާސް ކުރާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ތުރުތުރުއަޅައަޅައި އިނދެގެން އަނެއްކާވެސް ކޫޒަށް ރާ އަޅައިގެން ބޯން ފަށައިފިއެވެ. މާރިޔާ އެންޖެލާގެ އަތުގައި ހިފައިލައިފައި މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ. [މިއީ ރާ ބޮއިގެން އަމަލުވެފައި ހުރި މީހެއްގެ ގޮތް ދޫނުކުރުމެކެވެ. ބަސް އަހައިގެން އިށީންނާށެވެ.]
އެންޖެލާއަށް އަސަރުކުރީ އޭނާގެ މަންމަގެ ވާހަކައިގެ ސަބަބުންނެއް ނޫނެވެ. އެ ވަގުތު އޭނާގެ މަންމަގެ ލޮލުން ފައުޅުވޭވެ ހުރި އާދޭހުގެ އަސަރުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނާ ގޮތް ދޫކޮށްލައިފައި އިށީނދެއްޖެއެވެ. ޖޯން މައިކަލާ މެދު އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ބިރުވެރިކަން ނަފުރަތަށް ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ހިނދުކޮޅެއް ކުރިއަށް ބަލާނަމަ އޭނާ ކުރަން ޖެހޭ ކަމަކަށް އޮތީ ވީހައިވެސް އަވަހަކަށް އެތަނުން ނުކުމެގެން ދިއުމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިހާރު އޭނާގެ ޣީރަތްތެރިކަން ގޮވައިލަނީ އެތާނގައި އިނދެގެން ހާލަތާ ކުރިމަތިލާށެވެ.
ޖޯން މައިކަލް ހިނދުކޮޅަކު ހިމޭނުން އިނުމަށް ފަހު އެންޖެލާއާ ދިމާއަށް ބަލައިލައިފައި ބުންޏެވެ. [ކަލޭ ނުކައި އިނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ކާށެވެ. އަހަންނާމެދު ވިސްނާނެ ކަމެއް ނެތެވެ. މިއީ އަހަރެން ކައި އުޅޭ ގަޑިއެއް ނޫނެވެ. މިއީ ރާ ބޯ ގަޑިއެވެ. މާތްވެގެންވާ ބައްޕާއެވެ. މަނިކުފާނު އަޅުގަނޑާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާން ބޭނުންފުޅުވާ ނަމަ ފުޅި މިހިރީއެވެ. ކުރީ ދުވަހު އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު ރާއަކު އެއްވެސް ބާރެއް ނެތެވެ. ފުޅި ހިފައިގެން މި އައީ އެހެންވެގެންނެވެ. އެންޖެލާ ފަދައިން މަނިކުފާނުވެސް ރާއަށް ނަފުރަތު ކުރައްވަނީތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑަކީ މަނިކުފާނުނަމަ މިއަދު ވަރަށް ގިނައިން ރާ ބުއީމުހެވެ. އަޅުގަނޑަށްވުރެ މާ ގިނައިން ބުއީމުހެވެ. މަނިކުފާނު ތިޔަ ހުންނަވަނީ ހަމަހޭގައެވެ. ހަމަހޭގައި ހުންނައިރު އެކި ބާވްބާވަތުގެ ޚިޔާލުތަކުން އިންސާނާގެ ސިކުނޑިއަށް ބާރު ބޮޑު ކުރުވައެވެ. އަޅުގަނޑަކީ އަބަދުވެސް ރާ ބޮއިގެން އުޅޭ މީހެއް ކަމަށް ނުހިއްތަވާށެވެ. އަޅުގަނޑުވެސް މީގެ ދުވަސްތަކެއް ކުރީން ރާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ނަފުރަތުކުރީމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ރުޅިވެރިކަން ހުރިވަރަކީ ދީނީ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ބޯން ޖެހުނަސް އަޅުގަނޑު ކަނޑައެޅިގެން ދެކޮޅުހަދަމެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އަޅުގަނޑު ވާނީ އެންމެ ގިނައިން ރާ ބޯ މީހާ ކަމުގައެވެ. އެންޖެލާއަށް އަޅުގަނޑުގެ މި އާދަ ކަމުނުދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑު ރޭގަނޑު ގޭގެއަށް ވަންނަމެވެ. އެ އާދަވެސް އެންޖެލާއަށް ކަމުނުދިއުން ދުރެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑަކީ އަނިޔާވެރިއެއް ކަމުގައި އެންޖެލާ ގަބޫލުކުރުމަކީވެސް ނުވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.]
ޖޯން މައިކަލްގެ ވާހަކަ ހުއްޓުވުމަކީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަން ޖެހިއްޖެ ކަމެއް ކަމުގައި ގަބޫލު ކުރެވުނީމާ ބިޝޮޕް ބުންޏެވެ. [ކަލޭ ރާ ބޯން ފެށްޓީ އަނބިމީހާ މަރުވީމާ އެކަމުގެ ހިތާމައިގައޭ އަހަރެން އެންޖެލާ ގާތު ބުނެފީމެވެ.]
ޖޯން މައިކަލް ބުންޏެވެ. [ތިޔައީ އިތުރުފުޅެކެވެ. މުޅީން ރަނގަޅު ވާހަކަފުޅެއް ނޫނެވެ. އަނބިމީހާގެ މަރުގެ ސަބަބަކީ އަޅުގަނޑުގެ ރާ ބުއިންކަން އަޅުގަނޑު ދެނަހުރީމެވެ. އޭނާ ނަފުރަތު ކުރަނީ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުގެ ރާ ބުއިމަކަށް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އެހެން އާދަތައް ދެކެވެސް އޭނާ ރުޅި އާދެއެވެ. އަލްޙަމާގެ ފަތަޙައަށް ފަހު ހިނގައިދިޔަ ކަންތައްތަކަށް ފަހު އޭނާ ބުނާ ބުނާ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑަކީ ވަހުޝީ ޖަނަވާރެކެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގައި އަޅުގަނޑުގެ އެއްވެސް ކުށެއް ނެތެވެ. ފަތަޙައިގެ ކުރީން އަޅުގަނޑު ރާ ބޮއި އުޅުނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. އެކަމަކު ފަތަޙައިގެ ދުވަހު އެކަމުގެ އުފަލުގައި އެތައް ފުޅިއެއްގެ ރާ ބޮއި ހުސްކޮށްލީމެވެ. މަސްތުގެ ހާލަތުގައި އަޅުގަނޑަށް ކުރެވޭ ނުކުރެވޭ ކަމެއް ނޭނގޭ ހިސާބަށް ކަންތައް ހިނގައްޖެއެވެ. އެއީ ވަރަށް ރީތި އަންހެނެކެވެ. އޭނާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރާނޭ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ވައުދުވެސް ވީމެވެ. އޭނާގެ ކުށަކީ އާދައިގެ ކުށެއް ނޫނެވެ. އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިފައިންގެ ދެ މީހުން މަރައިލިއެވެ. އޭނާގެ ހަތަރު ފިރިހެން ކޮއްކޮއިން ހަނގުރާމައިގައި މަރުވިއެވެ. ސަހަރުގެ އެންމެން ހަޅުތާލުކުރާން ފަށައިފިއެވެ.]
[އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ގޭގެ ދޮރު ހުޅުވައިގެން ތިބުމަކީ އެމީހުންގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ. އެކަމަކު އެ ރީތި އަންހެންކުއްޖާ ގޭގެ ދޮރު ލައްޕައި މަކުޑި އަޅުވައިފިއެވެ. އަޅުގަނޑު ދޮރު ވައްޓައިލާން އުޅެނިކޮށް ގޭގެ ފުރާޅުމަތީން ދުނި އުކާން ފަށައިފިއެވެ. އެ ދުނީގެ ޝިކާރައަކަށްވެ އަޅުގަނޑުގެ އަށް ސިފައިން ވަގުތުން މަރުވެއްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ގޭތެރެއަށް ވަންއިރު ގޭގައި އިނީ އެކުއްޖާ އެކަންޏެވެ. އޭނާ ޚަންޖަރަކުން އަޅުގަނޑަށް ހަމަލަދީފިއެވެ. އަޅުގަނޑު އޭނާގެ އަތުން ޚަންޖަރު ޖަހައިގެންފީމެވެ. އަޅުގަނޑު ނުހުއްޓުވިނަމަ އަޅުގަނޑުގެ ބައިވެރިން އެ ކުއްޖާ ކޮށައި ކުދިކުދިކޮށްލީހެވެ. ސިފައިން ހިނގައްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑު އެ ގޭގައި މަޑުކުރީއެވެ. ރާގެނެސްގެން އެ ކުއްޖާއަށްވެސް ތަށްޓެއް ފޯރުކޮށްލީމެވެ. އަދި އޭނާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށް ދޭނަމޭ، ސަހަރުން ބޭރަށް ދެވޭނޭ ގޮތް ހަދައިދޭނަމޭވެސް ބުނީމެވެ. އެކަމަކު އެއީވެސް އެންޖެލާހެން ވަރަށް ގޮތް ދޫނުކުރާ، ބޯ ހަރު ކުއްޖެކެވެ. އޭނާ ރާތަށި އަތުލައިފައި އަޅުގަނޑުގެ މޫނަށް ޖަހައިފިއެވެ. އެޔާއެކު އަޅުގަނޑުގެ މޫނުގައި ވަކިވެސް އަޅައިފިއެވެ. އޭނާ ގޮވަމުން ދިޔަ ހުތުރު އެއްޗިއްސަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ކެތެއް ނުކުރެވުނެވެ. އޭގެ ފަހުން ކުރެވުނު ކަމެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގުނެވެ. އެނގުނުވަރަކީ އޭނާގެ ކަރަށް ފިތަމުން ގެންދެވުނު ކަމެވެ. ހެނދުނު ހަމަހޭވަރިކަން ވީއިރު އެ ކުއްޖާ އޮތީ މަރުވެފައެވެ. އޭނާގެ ރީތި ކަނދުރާގައި އަޅުގަނޑުގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން ފެންނާން ހުއްޓެވެ. ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ހީކުރީ އޭނާ އޮތީ ނިދައިފައި ކަމުގައެވެ. އެ ރީތި މޫނު ފެނިފައި، އޭނާ މަރުވީ އަޅުގަނޑުގެ އަތުން ކަމަށް ގަބޫލުކުރާން ދަތިވެސް ވިއެވެ. އަޅުގަނޑު އޭނާ ހެއިލެއްވޭތޯ މަސައްކަތްކުރީމެވެ.]
[އޭގެ ފަހުން އަޅުގަނޑު މުޅި ދުވަސް ހޭދަކުރީ ރާ ބުއިމުގައެވެ. އެޔަށް ފަހު އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް ހުންނަނީ ރާގެ މަސްތުގައި ހޭކުޑައިވެފައެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ކިބައިން ފިލައިގެން ނުދިޔަ ބައްޔަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެންޖެލާ ފެނުމާއެކު އަޅުގަނޑުގެ ހަނދާނަށް އައީ މި ދެންނެވުނު އަންހެންކުއްޖާއެވެ. އަޅުގަނޑު މިހައިތަނަށް ކުޅަ ހުރިހައި ކަމެއްގެ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހޭ މީހަކީ އެ ކުއްޖާއެވެ. މީގެ ފަހުން އަޅުގަނޑު ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއްގެ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހޭނީ އެންޖެލާއަށެވެ. އަޅުގަނޑު މިއަދު މި އައީ މި ކަންތައް ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމާށެވެ. އެންޖެލާއެވެ. މިއަދު ކަލެއަށް ޖެހޭނީ އަހަރެންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ދޭށެވެ. އެ ސުވާލަކީ އަހަންނާ އިންނާން ރުހެމު ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ނޫން ހެއްޔެވެ؟]
އެންޖެލާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފައިބާން ފަށައިފިއެވެ. އޭނާއަށް ތަސައްވަރު ކުރެވެމުން ދަނީ އަނިޔާ ލިބެމުން ދިޔަ ނިކަމެތި އަންހެން ކުއްޖަކު އެންމެ ފަހުން މަރުވީ ގޮތެވެ. އެ ކުއްޖާގެ އަޑު އޭނާއަށް އިވޭ ކަހަލައެވެ. ޖޯން މައިކަލްގެ ސުވާލާއެކު އޭނާ ސިހިގެން ދިޔައެވެ. [އަހަރެންގެ ޖަވާބަކީ ކޮބައިކަން ކަލެއަށް އެނގޭނެއެވެ.] އޭނާ ކޮޅަށް ތެދުވެއްޖެއެވެ.
ޖޯން މައިކަލް ހަޅޭއް ލަވައިގަތެވެ. [ކަލޭގެ ޖަވާބަކީވެސް އެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޖަވާބު ކަމުގައި ވަނީނަމަ އަޑު އަހާށެވެ. ވަސް ބެލުމުގެ އިޚްތިޔާރު އަހަންނަށް ނޯންނަ މަލެއް އަހަރެންގެ މި އަތުން ޗިސްކޮށްލުމަކީ މިހާރު އަހަރެންގެ އާދައަކަށް ވެފައިވާ ކަމެކެވެ.]
އެންޖެލާ ބުންޏެވެ. [ކަލޭ ބޭނުންވީ އެ އަންހެންކުއްޖާގެ އިއްފަތްތެރިކަން ނަގައިލާށެވެ. އަހަރެން ގާތު ތިޔަ އެދެނީ އިންނާށެވެ. ފެރްނާންދޯގެ ނައިޓަށް އަދި ފައްޅީގެ ހިތްވަރުގަދަ ކަމަށް ބުނާ ކަލޭގެއަށް އަހަރެންގެ ޖަވާބަކަށް އޮތީ، އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ކަލޭގެ ހައިސިއްޔަތަކީ ލޯޝާގެ މަގުމަތީގައި އެނބުރޭ އެއްވެސް އަގެއް ނެތް ސަލާންޖަހާ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތެވެ. އެ އަންހެންކުއްޖާއަށްޓަކައި ކަލޭ ވެގެން ދިޔައީ ހައިވެފައި އޮތް މިނިކާ ޖަނަވާރަކަށެވެ. އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ކަލެއަކީ މޮޔަވެފައި އޮތް ކުއްތާއެކެވެ. މިހާރުވެސް އަދި ފަހުންވެސް ކަލޭ ވާނީ ނަފުރަތުކުރަން ޖެހޭ މީހަކަށެވެ.]
[އެންޖެލާއެވެ.] ބިޝޮޕާއި މާރިޔާއާ ދެ މީހުންނަށް އެއްފަހަރާ ގޮވައިލެވުނެވެ. އެކަމަކު އޭނާ އެ ދެ މީހުންނަކަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދެއެވެ. [ކަލެއަކީ އިންސާނިއްޔަތުގެ ފަސްބައިގައި ޖެހިފައިވާ ކަޅު ލައްގަނޑެކެވެ. ކަލޭ އަހަންނަށް އިންޒާރު ކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟ ﷲ ގެ އެހީތެރިކަން އަހަންނާއެކު ވާހައި ހިނދަކު ކަލެއަކަށް އަހަރެންގެ ގިރާ އިސްތަށްޓެއްގައިވެސް އަތެއް ނުލެވޭނެއެވެ. ކަލޭ ތިޔަވަނީ ފެންވަރު ރަނގަޅު އެތައް ފައްޅިއެއް ބިނާ ކޮށްފައިވާ ބިމަށް ކުށެއް ނެތް އެތައް ބައެއްގެ ލޭ އޮހޮރުވައިފައެވެ. މި އިމާރާތްތައް ބިމާ ހަމަވެ، ވެއްޔަށް ވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. އަންނާން އޮތް ނަސްލަކަށް އެ ބިނާތަކުގެ ލިސާނެއްވެސް ނުފެންނާނެއެވެ. އެކަމަކު ވަގުތުގެ އަތުން ނައްތައިނުލެވޭނޭ އެއްޗެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ ކަލޭމެންގެ ފަރާތުން އަނިޔާ ލިބުނު މީހުންގެ ލެއިން ލިޔެފައިވާ ތާރީޚެވެ.]
އެންޖެލާ ބިޝޮޕާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. [ދެން ހުރީ ކަލެއެވެ. ކަލޭ ތިޔަ ގެންދަނީ މަރިޔަމްގެފާނުގެ ބުދެއް ހަދައިގެން އެޔަށް އަޅުކަން ކުރަމުންނެވެ. ކަލޭގެ ސިފައިން ލައްވައި މައުސޫމު އަންހެން ކުދިންގެ އަބުރުނަގައިލުމާއި ގަތުލުކުރުމަކީ މަރިޔަމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުންގެ ދީނަށް ކުރެވޭ ވަރަށް ބޮޑު ޚިދުމަތެއް ކަމުގައި ކަލޭ ދެކެނީ ހެއްޔެވެ؟ ކަލޭ އަޅުކަން ކުރަނީ ސަލީބަށެވެ. އަހަރެންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ދީބަލާށެވެ. އަންދަލުސްގެ ރަށްތަކުގައި ދުވާލަކު ކިތައް އަންހެންކުދިން ކަލޭމެން އެބަ ދަންޖައްސަމު ހެއްޔެވެ؟]
ބިޝޮޕް ތެދުވެއްޖެއެވެ. [މި މަންޖެ މަގުފުރެދިއްޖެއެވެ. މީނާގެ ދައްތަ މިވަނީ މީނާގެ މައްޗަށް ވަރަށް ވަރުގަދަ ސިހުރެއް ހަދައިފައެވެ. މީނާއަކަށް ކިޔޭ ނުކިޔޭ އެއްޗެއް ނޭނގެއެވެ. މައިކަލްއެވެ. އަވަހަށް މިތަނުން ދަމާ ބަހީއެވެ.]
[ނޫނެކެވެ. އަހަރެން ދާނީ މިކަންތައް ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމައިގެންނެވެ.] އޭނާ މިހާރު ވަނީ ރާ ބޮމުން ގޮސް ހޭބަލިވާ ހިސާބަށް ގޮސްފައެވެ. އޭނާ ތެދުވެގެން އެންޖެލާއާ ދިމާއަށް ހިނގައިގެންފިއެވެ. އެންޖެލާ މޭޒުމަތީގައި ހުރި މާޖަހާ އުނބުގަޑެއް ނަގައިގެން ދުރަށް ޖެހިލައިފިއެވެ. މާރިޔާ ވަރަށް ބާރަށް ގޮވައިލުމާއެކު އޭނާގެ ހަބުޝީ ނޯކަރަކު ދުވެފައި އެތަނަށް އަތުވެއްޖެއެވެ. އޭރު ޖޯން މައިކަލް އެންޖެލާއާ އަރައި ހަމަކޮށްފިއެވެ. އެންޖެލާ ލެވުނުހައި ބާރެއް ލައިފައި އުނބުގަނޑުން ޖޯން މައިކަލްގެ ބޮލުގައި ޖަހައިފިއެވެ. އޭރު އޭނާ ހުރީ މީހަކު އިނގިލިކުރި ޖައްސައިލިޔަސް ވެއްޓޭވަރު ވެފައެވެ. އެންޖެލާގެ އެތިފަހަރުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ކޮޅަށް ހުރެވޭ ވަރެއް ނުވިއެވެ.
އޭނާ ވެއްޓުމާއެކު ބިޝޮޕް ހަބުޝީ ނޯކަރާ ދިމާއަށް ބުނެފިއެވެ. [މީނާ ނަގައިގަނެގެން ގެންގޮސް ކޮޓަރިއަށް ލާށެވެ. މީނާގެ ނޯކަރުން ސުވާލުކޮށްފިއްޔާ ރާ ބޮއި އަމަލުވެފައި ހުރި ވަރު ބޮޑުކަމުން ވެއްޓުނިއްޔޭ ބުނާށެވެ.]
ނޯކަރު ޖޯން މައިކަލް ނަގައި ކޮނޑަށް ލައިގެން ނުކުމެގެން ހިނގައްޖެއެވެ.
ބިޝޮޕް އެންޖެލާއާ ދިމާއަށް ބަލައިލައިފައި ބުންޏެވެ. [އެންޖެލާއެވެ. މިތަނަށް އަންނާން ޖޯން މައިކަލަށް ދައުވަތު ދިނީ އަހަންނެވެ. އެޔަކު ކަނބުލޮގެ މަންމަގެ އެއްވެސް ކުށެއް ނެތެވެ. ކަނބުލޮގެ ދައްތަ، ކަނބުލޮ މަގުފުރެއްދީއޭ ބުނެވުނީ މުޅިއަކުން ރަނގަޅަކަށް ނޫނެވެ. ދެންމެ ތިޔަ ދެއްކި ވާހަކަތައް ކަނބުލޮއަށް ދަސްކޮށްދިނީ ދައްތަ ކަމުގައި ވަނީވިއްޔާ އަދިވެސް ދަސްކުރާން ޖެހޭ ލައްކަ ކަންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އަހަރެން ހީކޮށްގެން ހުރީ ޖޯން މައިކަލް އިސްލާހު ކުރެވިދާނޭ ކަމުގައެވެ. އެކަމަކު އެއީ ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫންކަން މިހާރު އެނގިއްޖެއެވެ. ކަނބުލޮ އޭނާޔާ ވީހައިވެސް ދުރެއްގައި އުޅެވޭތޯ ބަލާށެވެ. މާދަމާ އަހަރެން މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދޭނަމެވެ. ބިޝޮޕެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ފައްޅިތަކަށް މާ ބޮޑު ޚިދުމަތެއް ނުކުރެވޭނޭކަން އަހަންނަށް އިހުސާސް ކުރެވިއްޖެއެވެ. އަހަރެންގެ ޒަމީރަށް އޮތީ ލޮޅުމެއް އަރަން ޖެހިފައެވެ. ކޮއްޕައިލުމެއްގެ ބޭނުން ޖެހިފައެވެ. ނިދިޖެހިފައި ހުރި އިންސާނަކު ހޭލައްވައިދިނީތީ ކަނބުލޮއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރު އަދާކުރަމެވެ. މާރިޔާއެވެ. ފިރިމީހާއަށް އަވަހަށް ސިޓީއެއް ފޮނުވާށެވެ. އެނބުރި މިތަނަށް އަންނާށޭ ބުނާށެވެ. އަވަހަށް އާދެވެން ނެތިއްޔާ ތިމަންމެން ގެންދާށޭ ލިޔާށެވެ.]
(ނުނިމޭ)
